Obwódka do koca C2C: jak wykończyć brzegi koca od rogu do rogu

Twój koc C2C ma cztery schodkowe brzegi. Tak działa ta technika i nie jest to Twój błąd – a rozwiązaniem jest jedno okrążenie oczek ścisłych dookoła całego koca, zanim dodasz cokolwiek ozdobnego. Jeśli to okrążenie wyjdzie dobrze, każda obwódka położy się na nim płasko. Jeśli je pominiesz, każda obwódka, którą potem spróbujesz, będzie falować, ściągać albo pokazywać schodki.

Wszystko poniżej jest w terminologii amerykańskiej (US): single crochet to oczko ścisłe, double crochet – słupek, half double crochet – półsłupek. Jeśli czytasz przy tym wzory brytyjskie, nazwy przesuwają się o jeden poziom i amerykański double crochet to brytyjski treble.

Dlaczego brzeg C2C wychodzi schodkowy

Kwadrat w technice od rogu do rogu to 3 oczka łańcuszka plus 3 słupki – mały kawałek dzianiny mniej więcej tak wysoki, jak szeroki. Ponieważ pracujesz po skosie, obwód koca nie jest jednym ciągłym brzegiem oczek. To naprzemienność: wierzch jednego kwadratu (3 słupki w poprzek), potem bok następnego (3 słupki w górę, wzdłuż których biegnie łańcuszek), znów wierzch, znów bok. Każde takie przejście tworzy mały schodek.

Wynikają z tego dwie rzeczy i obie mają znaczenie dla okrążenia, które zaraz przerobisz:

• Schodki są płytkie, ale są ich setki. Koc szeroki na 60 kwadratów ma ich 60 na każdym boku. Z drugiego końca pokoju nie wyglądają jak zygzak, ale z bliska zdecydowanie wyglądają na niewykończone.
• Wierzchy i boki kwadratów nie mają tej samej szerokości. Trzy słupki przerobione w poprzek to nieco inny wymiar niż bok trzech słupków ułożonych jeden nad drugim. Dlatego brzeg, który leży idealnie płasko wzdłuż góry, może falować na boku przy dokładnie tej samej liczbie oczek.

Drugim punktem orientacyjnym są rogi. Masz ich cztery: kwadrat, od którego zaczynasz, kwadrat, na którym kończysz, i dwa rogi boczne, w których faza dodawania przeszła w fazę zmniejszania. W kwadratowym graphghanie te dwa to pojedyncze kwadraty; w prostokątnym to końce fazy prostej.

Okrążenie wyrównujące

Jedno okrążenie w kolorze tła, tym samym szydełkiem co korpus – 5 mm (H-8), jeśli takim robiony był koc:

3 oczka ścisłe w każdy brzeg kwadratu – po jednym na każdy słupek – i 3 oczka ścisłe w każdym z czterech rogów. Przerób całe okrążenie dookoła koca, połącz oczkiem zamykającym z pierwszym oczkiem i zakończ nitkę albo przejdź od razu do obwódki.

To ustawienie domyślne. Przerób je, a potem połóż koc płasko na podłodze – nie na kolanach, gdzie wszystko wygląda dobrze – i odczytaj brzeg:

• Faluje albo marszczy się. Za dużo oczek. Spruj okrążenie. Albo zejdź do 2 oczek ścisłych na brzeg kwadratu wzdłuż dwóch boków utworzonych z wierzchów kwadratów, albo weź szydełko o rozmiar mniejsze (4,5 mm / G-7) i przerób okrążenie zgodnie z opisem. Nie przerabiaj dalej w nadziei, że następne okrążenie wszystko ściągnie; nie ściągnie, a każde kolejne okrążenie zwielokrotnia nadmiar.
• Wybrzusza się i ściąga brzeg koca do środka. Za mało. Dodaj jedno oczko w każdym schodku, gdzie wierzch kwadratu spotyka się z bokiem. Ściągnięcie to bardziej wybaczalny błąd – lekko ciasny brzeg rozluźnia się przy blokowaniu – ale i tak widać je, gdy koc leży rozłożony na łóżku.
• Leży płasko. Idź dalej.

Jeśli chcesz ostrzejszego kąta prostego w rogach, przerób w każdy róg (2 oczka ścisłe, 1 oczko łańcuszka, 2 oczka ścisłe) zamiast 3 oczek ścisłych. Łuk z łańcuszka daje rogowi miejsce na zakręt – to ten sam trik, którego używa babciny kwadrat.

Cztery obwódki, od najprostszej

Wszystkie cztery przerabia się na okrążeniu wyrównującym, nigdy bezpośrednio na surowym schodkowym brzegu.

1. Zwykłe oczka ścisłe – od jednego do trzech kolejnych okrążeń. Najbardziej wybaczające wykończenie, jakie istnieje: zwarte, płaskie, można je prać w pralce i przetrwa małe dziecko. Dwa okrążenia w kolorze tła albo po jednym okrążeniu w dwóch kolorach wziętych ze schematu i gotowe. To dobra odpowiedź w przypadku kocyka dla dziecka i pierwszego koca C2C.

2. Ścieg raczkowy (crab stitch, oczka ścisłe w odwrotnym kierunku) – jedno okrążenie. Przerabia się go wstecz, od lewej do prawej u osób praworęcznych, a wzdłuż brzegu układa się skręcony sznureczek. Jest zwarty, schludny i wyjątkowo dobrze ukrywa lekko nierówne okrążenie pod spodem, dlatego zasłużył na miejsce na tej liście. Zużywa też więcej włóczki na oczko, niż mogłoby się wydawać. Jeśli nie wiesz, co wybrać: okrążenie wyrównujące, potem jedno okrążenie ściegu raczkowego. Szybko, zwarcie, wybaczająco i trudno coś zepsuć.

3. Muszelki albo ząbki – jedno okrążenie. Tradycyjny brzeg koca: pomiń 2, 5 słupków w następne oczko, pomiń 2, oczko ścisłe, powtarzaj. Miękki, ozdobny i wymaga liczby oczek, która dzieli się równo – najpierw policz oczka okrążenia wyrównującego i dodaj albo odejmij oczko czy dwa na każdym boku, żeby powtórzenie wypadło równo w rogach. Zjada zauważalnie więcej włóczki niż płaskie okrążenie, bo każda muszelka mieści pięć oczek w miejscu jednego.

4. Obwódka z babcinych grupek albo ściegu moss, wielookrążeniowa – od trzech okrążeń w górę. Wybierz ją, gdy koc ma być większy, a nie tylko wykończony. Cztery okrążenia babcinych grupek słupków dodają kilka cali (ok. 5 cm) dookoła, co jest najtańszym sposobem, żeby koc, który wyszedł trochę za mały, osiągnął zamierzony rozmiar. Przeplataj kolory ze schematu, a obwódka będzie wyglądać jak część projektu, a nie ramka wokół niego.

Ile włóczki zużywa obwódka

Policz to, nie zgaduj, i tak czy inaczej kup zapasowy motek.

Rachunek jest krótki. Zmierz obwód koca w centymetrach, pomnóż przez ok. 1,6 oczka na centymetr (mniej więcej 4 oczka na cal przy oczkach ścisłych z włóczki worsted) i masz liczbę oczek jednego okrążenia. Pled 127 × 152 cm (50 × 60 cali) ma obwód ok. 560 cm (220 cali), więc okrążenie to mniej więcej 900 oczek – spokojnie mieści się w jednym standardowym motku 333 m (364 jardy). Czterookrążeniowa obwódka z muszelek na tym samym kocu może przekroczyć dwa motki. Do samego koca, a nie obwódki, kalkulator koca szydełkowego szacuje metry i motki dla każdego koloru na podstawie liczby kwadratów.

Trzy praktyczne uwagi:

• Kup włóczkę na obwódkę z jednej partii barwienia. Zmiana partii w połowie obwódki biegnie przez całą długość brzegu, gdzie wszyscy ją zobaczą. Wariant kolorystyczny i partia barwienia to nie to samo: ten sam kolor z dwóch różnych partii może wyraźnie się różnić. Jeśli wciąż wybierasz odcień obwódki, karty kolorów Red Heart Super Saver, Caron One Pound i Bernat Super Value pokazują obok siebie wszystkie jednolite kolory z każdej linii.
• Każda liczba tutaj to szacunek, także te, które drukuje Stitchmate. Zużycie na kwadrat zmienia się z rozmiarem szydełka, naprężeniem i marką włóczki bardziej, niż się wydaje, a zabraknięcie włóczki dwa okrążenia przed końcem to najgorszy scenariusz w tym rzemiośle.
• Szacunek włóczki w wygenerowanym wzorze obejmuje tylko korpus koca. Obwódka to Twój dodatek, więc dolicz jej włóczkę osobno.

Końcówki, łączenia i blokowanie

Fotorealistyczny graphghan ma mnóstwo łączeń kolorów – w szczegółowym projekcie setki, bo każdy odcinek koloru w każdym rzędzie gdzieś się zaczyna i kończy. W trakcie pracy radzi się sobie z tym na dwa sposoby: przeciągając nieużywany kolor wzdłuż rzędu za kwadratami albo pracując z bobinami, czyli małymi kłębuszkami nawiniętymi osobno dla każdego obszaru koloru. Przeciąganie jest szybsze i zostawia mniej końcówek; bobiny dają czystszą lewą stronę, ale zostawiają ich więcej. Którąkolwiek metodę wybierzesz, końcówki będą.

Wszywaj je na bieżąco. Gotowy koc z 400 niewszytymi końcówkami to naprawdę koszmarny wieczór, a okrążenie obwódki ich nie ukryje – złapie tylko te, które akurat leżą na zewnętrznym brzegu, co jest realnym, ale niewielkim bonusem.

Potem zablokuj koc, raz, na koniec, razem z obwódką:

• Blokowanie na mokro – namocz, odciśnij, przypnij pod kątem prostym do łóżka albo mat piankowych, zostaw do wyschnięcia – to bezpieczna opcja dla każdego włókna i najwięcej daje kocowi C2C, który zwykle schodzi z szydełka lekko w kształcie rombu.
• Para działa i jest szybsza, ale akryl reaguje na nią nieodwracalnie. Trzymana za blisko, para „zabija” akryl: staje się miękki i lejący i już nigdy nie wraca do poprzedniego stanu. Większość włóczek do graphghanów – Red Heart Super Saver, Caron One Pound, Bernat Super Value (po angielsku) – to akryl, więc trzymaj żelazko w ruchu i nigdy nie dotykaj nim dzianiny.

Standardy Craft Yarn Council (po angielsku) to punkt odniesienia dla tego, co powinna dawać włóczka #4 medium (worsted) i szydełko 5 mm, jeśli Twoja próbka się rozjeżdża i chcesz ją z czymś porównać.

Gdzie kończy się wzór, a zaczyna obwódka

Warto to powiedzieć wprost, bo wiele osób to zaskakuje: wygenerowany wzór C2C kończy się na ostatnim rzędzie schematu. Generator wzorów C2C daje Ci schemat, opis rząd po rzędzie aż do ostatniego rzędu, liczbę kwadratów w każdym kolorze i szacunek włóczki – i na tym się kończy. Obwódki w tych rzędach nie ma, celowo. To wybór dotyczący tego, jak koc ma wyglądać, i nie ma jednej dobrej odpowiedzi, którą można by wbudować.

Wzór daje Ci natomiast dwie liczby, od których zależy obwódka: ile kwadratów ma każdy bok i jak duży wyjdzie gotowy koc. Pomnóż liczbę kwadratów na boku przez 3, a znasz liczbę oczek okrążenia wyrównującego, zanim weźmiesz szydełko do ręki.

Jeśli jesteś jeszcze na etapie schematu, a nie wykańczania, jak czytać schemat C2C pokazuje, jak zamienić kolorową siatkę w przerabiane rzędy, a dodawanie i zmniejszanie w C2C (po angielsku) omawia róg, w którym kształtowanie się odwraca – te same dwa rogi, wokół których będziesz tu pracować. Jeśli nie masz jeszcze wybranej techniki, najpierw przeczytaj porównanie technik graphghan (po angielsku), bo graphghan z oczek ścisłych ma prosty brzeg i nic z tego nie potrzebuje.

Same ściegi na filmach – zwłaszcza ścieg raczkowy znacznie łatwiej zobaczyć, niż o nim przeczytać – świetnie pokazują Bella Coco, Sarah Maker i The Crochet Crowd (wszystkie po angielsku). A gdy koc będzie gotowy, na Ravelry (po angielsku) możesz zapisać projekt i zobaczyć, jakimi obwódkami wykończyli swoje koce inni.