Zo maak je je eigen diamond-paintingpakket

Kant-en-klare pakketten bestaan alleen in de afbeeldingen die iemand anders heeft laten drukken. Een zelfgemaakt pakket is elke foto die je hebt, op elk formaat dat je wilt, zolang je bij de printer één ding goed doet.

Een diamond-paintingpatroon dat half bedekt is met vierkante steentjes, terwijl de rest nog de gedrukte symbolen toont, boven een kalibratiebalk van 50 mm

Een kant-en-klaar diamond-paintingpakket bestaat uit een bedrukt, zelfklevend canvas, een paar zakjes steentjes, een waxpen en een sorteerbakje. Drie van die vier dingen kun je los kopen, gewoon uit het schap, in elke hoeveelheid die je wilt. Het vierde, het canvas met jouw afbeelding erop in symbolen, al plakkerig, is het enige wat van een pakket een pakket maakt.

Dat is het hele probleem, en de oplossing is eenvoudig: print het patroon zelf en maak het zelf plakkerig. Wat je krijgt, is een afbeelding die niemand verkoopt, op een formaat dat niemand aanbiedt, in een palet dat jij hebt gekozen. Wat je goed moet doen, is één getal bij de printer, en deze gids besteedt daar meer tijd aan dan aan wat dan ook. Het is namelijk de stap die zelfgemaakte pakketten ongemerkt verpest, en bijna elke handleiding gaat eroverheen.

Wat een zelfgemaakt pakket eigenlijk is

Haal een kant-en-klaar pakket uit elkaar en je houdt een symbolenpatroon met lijm erop over. Elk vakje heeft één symbool, de legenda koppelt symbolen aan kleuren met een DMC-nummer, en de lijmlaag eronder houdt elk steentje vast waar je het neerdrukt. Daar is niets geheims aan. Het is drukwerk plus plakkracht.

Een zelfgemaakt pakket is dus precies twee vervangingen:

  • Het canvas wordt een patroon dat je zelf hebt ontworpen, geprint op de echte maat van de steentjes.
  • De lijmlaag uit de fabriek wordt een dubbelzijdig klevend vel dat je zelf aanbrengt.

De steentjes, de pen, de wax, het sorteerbakje: allemaal hetzelfde als wat er in een doos zit, allemaal los te koop. Heb je nog nooit een kant-en-klaar pakket gedaan, doe dan eerst daar een van: zo doe je diamond painting behandelt de gewoontes bij het plaatsen, en die zijn hier hetzelfde. Een eigen pakket maken verandert waar het canvas vandaan komt, niet hoe je ermee werkt.

Eén eerlijke kanttekening vooraf. Een thuis geprint vel is papier, geen gecoat canvas met een stoffen rug zoals in de fabriek. Het werkt prima (mensen maken deze werkjes af en lijsten ze in), maar het is minder bestand tegen vocht en tegen steeds opnieuw lostrekken. Plak het op iets stevigs, en het gedraagt zich.

Wat je nodig hebt

Bewust algemeen gehouden: dit zijn soorten producten, en elk ervan wordt door tientallen leveranciers verkocht:

  • Losse steentjes, rond of vierkant, per kleur verkocht. Je bestelt ze op DMC-nummer, de gemeenschappelijke taal in deze hobby. Onze DMC-kleurenkaart voor diamond painting koppelt nummers aan kleuren, en gebruiken je steentjes Diamond Dotz-nummers, dan vertaalt de conversie tussen Dotz en DMC ze voor je.
  • Dubbelzijdig klevende vellen, verkocht voor het opplakken van hobbywerk en voor scrapbooking, meestal in A4 of 30 × 30 cm (12 × 12 inch). Kies het soort met een beschermfolie aan de bovenkant die je kunt terugtrekken, want daarmee leg je steeds kleine stukjes bloot.
  • Een stevige ondergrond: foamboard, passe-partoutkarton of een opgespannen schilderdoekpaneel. Papier alleen gaat golven zodra er een paar duizend steentjes op zitten.
  • Een printer die zonder of bijna zonder rand kan afdrukken, en die je kunt dwingen op 100% te printen.
  • Een waxpen, wax en een sorteerbakje met ribbels. Te koop als accessoireset voor een paar euro. De gids over hulpmiddelen voor diamond painting (in het Engels) vertelt wat de moeite van het upgraden waard is en wat niet.

Wat er opvallend niet bij staat: iets gespecialiseerds. Er bestaat geen speciaal product voor zelfgemaakte pakketten dat je moet kopen.

Stap 1: ontwerp het patroon

Begin met een foto of begin met niets.

Vanaf een foto doet de omzetter van foto naar diamond painting het terugbrengen van de kleuren en het koppelen aan DMC. Vanaf nul geeft de patroonmaker voor diamond painting je een leeg raster om op te tekenen.

Twee beslissingen tellen hier zwaarder dan bij een kant-en-klaar pakket:

Houd het aantal kleuren beperkt: 30 tot 60. Bij een kant-en-klaar pakket kost het aantal kleuren jou niets; iemand anders heeft de zakjes gevuld. Bij een zelfgemaakt pakket is elke kleur een aparte bestelling, een apart zakje, een apart vakje in je sorteerbakje en een aparte regel die je op het oog moet matchen. Zestig kleuren is echt een andere middag dan honderdtwintig.

Gebruik Losse steken opruimen voordat je print. Omgezette foto’s strooien losse steentjes door effen vlakken: één eenzaam mauve steentje in een veld van grijs. In elk pakket zijn ze vervelend; in een pakket waarvoor je het mauve zelf sorteert, nog erger. Het opruimen voegt ze samen met hun buren, en het patroon wordt tegelijk beter leesbaar.

Stap 2: stem het formaat af op echte steentjes

Hier wijkt een zelfgemaakt pakket het sterkst af van een gewoon patroon ontwerpen, en het loont om even rustig aan te doen.

Normaal kies je een raster, zeg 150 × 100, en volgt de afgewerkte maat uit het canvas waarop je het print. Hier is het andersom. Een steentje heeft een vaste maat, dus het raster bepaalt de afgewerkte afmetingen, en achteraf schalen kan niet.

De getallen:

  • Ronde steentjes: 2,8 mm per vakje
  • Vierkante steentjes: 2,5 mm per vakje

Een raster van 150 × 100 wordt dus 42 × 28 cm met ronde steentjes, of 37,5 × 25 cm met vierkante. Hetzelfde patroon, ongeveer 12% verschil. Kies de vorm van je steentjes voordat je ook maar iets op maat maakt. Twijfel je nog, dan helpt de vergelijking van vierkante en ronde steentjes je kiezen.

Reken terug vanaf de afgewerkte maat die je echt wilt: de ruimte aan de muur, een lijst die je al hebt, wat dan ook. Deel door de maat per steentje, en je hebt je raster. De diamond-painting-formaatcalculator doet dat in beide richtingen en laat ongeveer zien hoeveel steentjes per kleur je moet kopen: handig vóór je bestelt in plaats van erna.

Stap 3: exporteer op werkelijke grootte

Elke patroonexport die je ooit hebt gezien, maakt de vakjes zo groot dat ze de pagina vullen: de software neemt je raster, neemt het papier en kiest een vakjesgrootte die past. Voor een zelfgemaakt pakket is dat precies verkeerd om, want zo krijg je een vel waarop een gedrukt vakje net zo groot is als toevallig uitkwam, terwijl je steentjes hoe dan ook 2,8 mm zijn.

De stand Werkelijke grootte draait dat om. Eén gedrukt vakje ligt vast op de maat van één echt steentje, en hoeveel er op een pagina past, volgt daaruit. Het vel komt 1:1 met het eindresultaat uit de printer: leg een steentje op een vakje en het bedekt het precies.

Dat is de hele truc van een zelfgemaakt pakket. De rest is boodschappen doen in de hobbywinkel.

Stel de vorm van de steentjes in bij de instellingen van het patroon voordat je exporteert, want die bepaalt de maat, en exporteer de PDF dan met Werkelijke grootte geselecteerd. Print de legenda ook: daar bestel je je steentjes van.

Stap 4: print op ware schaal

Dit is de stap die zelfgemaakte pakketten verpest.

De valkuil van ‘Aanpassen aan pagina’

Afdrukvensters schalen standaard. ‘Aanpassen aan pagina’, ‘Grote pagina’s verkleinen’, ‘Schalen om passend te maken’: hoe het in jouw venster ook heet, het staat heel vaak aan tenzij je het uitzet, en de ingebouwde PDF-viewers van browsers zijn een van de ergste boosdoeners. Ze schalen je vel ongemerkt naar 96% of 103% om een marge te respecteren.

Een fout van 3% zie je niet op de pagina, maar is fataal op het canvas. Je vakjes zijn nu 2,72 mm en je steentjes nog steeds 2,8 mm. Elk steentje is net te groot voor zijn vakje, de fout stapelt zich op over de rij, en bij kolom negentig zijn de steentjes zichtbaar van hun symbolen afgeschoven. Dat merk je pas als je er al uren in hebt zitten.

Dus:

  1. Zet de schaal uitdrukkelijk op 100%, of ‘Werkelijke grootte’. Vertrouw niet op de standaardinstelling, en ook niet op het idee dat hij van de vorige keer nog goed staat.
  2. Print eerst één pagina.
  3. Meet de kalibratiebalk met een liniaal. Elke patroonpagina heeft precies hiervoor een referentiebalk van 50 mm. Meet hij 50 mm, dan klopt je schaal en kun je de rest printen. Meet hij 48 mm, dan liegt je afdrukvenster tegen je: pas de instelling aan en print die ene pagina opnieuw.

Zestig seconden met een liniaal, één keer, voordat je papier en uren investeert. Dit is de waardevolste gewoonte uit de hele gids.

Lukt het je printer simpelweg niet om op 100% te printen (sommige kunnen het niet, vooral in de stand zonder rand), meet dan wat hij wel maakt en pas de doelmaat van het patroon met de omgekeerde factor aan voordat je opnieuw exporteert. Niet mooi, maar het werkt.

Stap 5: breng de lijmlaag aan

Eerst opplakken, dan plakkerig maken.

Plak het geprinte vel op je stevige ondergrond. Spuitlijm of een lijmstift op de achterkant van het papier, plat aangedrukt op het foamboard. Zorg dat het vlak ligt: elke golf die nu ontstaat, blijft voorgoed een golf onder de steentjes.

Breng daarna het dubbelzijdig klevende vel aan op de voorkant. Trek de onderste beschermlaag eraf, leg één rand neer en strijk het glad met een pasje of de rand van een liniaal, vanaf die rand naar buiten. Lucht die je nu insluit, blijft voor altijd zitten. Neem die extra dertig seconden.

De bovenste beschermfolie blijft zitten. Dat is je werkoppervlak: je trekt hem gaandeweg stukje voor stukje terug, precies zoals bij een kant-en-klaar canvas.

Snijd de randen als laatste bij, als alles goed vastzit.

Stap 6: plaats de steentjes

Vanaf hier is het gewoon diamond painting, en alle gangbare gewoontes gelden. De volledige werkwijze behandelt ze uitgebreid. In het kort:

Trek steeds maar een klein stuk folie terug. Blootliggende lijm trekt met oprecht enthousiasme stof, pluisjes en dierenharen aan, en zodra hij stoffig is, plakt hij niet meer. Leg alleen bloot wat je deze sessie afmaakt, niet meer.

Eén kleur tegelijk in het sorteerbakje. Schud tot de steentjes met de facetten naar boven liggen, doe wax op de penpunt, plaats, herhaal.

Druk afgemaakte stukken aan onder de folie met een roller of een zwaar boek zodra ze klaar zijn, in plaats van dat tot het eind te bewaren.

Eén opmerking speciaal voor zelfgemaakte pakketten: papier pakt minder goed vast dan canvas uit de fabriek, dus druk elk steentje iets steviger aan dan bij een kant-en-klaar pakket, en werk het eindresultaat af met een beschermlaag (in het Engels) (een vel doorzichtige plakfolie of een sealer uit de spuitbus) voordat je het inlijst.

Groter dan één vel

Op ware grootte past op een A4-vel ongeveer een raster van 70 × 100 vierkante steentjes. Alles wat ambitieuzer is, beslaat meerdere pagina’s, en het patroon wordt automatisch verdeeld.

Twee dingen die je goed moet doen:

Leg de vellen tegen elkaar aan, laat ze niet overlappen. Bij een overlap liggen er twee lagen papier op elkaar, en die richel drukt zich door de lijmlaag heen door tot een zichtbare lijn verhoogde steentjes. Snijd elk vel bij tot aan de rand van het patroon en leg de randen precies tegen elkaar.

Plak alle vellen op voordat je ergens lijm aanbrengt. Zet eerst de hele afbeelding in elkaar, plat op de ondergrond, en leg daarna de lijmlaag over het geheel als één oppervlak. Een lijmlaag per vel geeft naden precies waar je ze het minst wilt hebben.

De overzichtspagina in de export, met elk deel gelabeld met zijn positie in het raster, houdt je op koers tijdens het in elkaar zetten. Leg de vellen in die volgorde neer voordat je iets vastplakt.

Is het de moeite waard, vergeleken met een pakket kopen?

Eerlijk antwoord: niet om het geld.

Losse steentjes per kleur kosten per gram meer dan de steentjes in een kant-en-klaar pakket, die in grote hoeveelheden worden ingepakt. Tel daar klevende vellen, foamboard en je eigen printerinkt bij op, en een zelfgemaakt pakket komt meestal uit op of boven de prijs van een vergelijkbaar kant-en-klaar pakket. Wie je zelf maken verkoopt als de zuinige optie, maakt een rekensom die je beter even kunt nalopen.

Het is de moeite waard om precies één reden, en het is een goede: je kunt het werkje maken dat niet bestaat. Je hond. Het huis van je oma. Een foto van een reis. Op 40 × 60 cm, omdat dat de lijst aan je muur is. In een palet zonder de zes bijna identieke grijstinten die de standaardversie had gehad.

Dat is niet niks: het is de hele charme, en geen enkele catalogus kan daartegenop. Weet alleen dat je maatwerk koopt, geen besparing.

Veelgestelde vragen

Kun je thuis je eigen diamond-paintingpakket maken?
Ja. Het enige deel van een kant-en-klaar pakket dat je niet makkelijk namaakt, is het in de fabriek bedrukte, zelfklevende canvas, en een geprint patroon met een dubbelzijdig klevend vel vervangt dat. Al het andere (steentjes, waxpen, sorteerbakje) wordt los verkocht en is precies hetzelfde als wat er in een doos zit.
Voor welke maat steentjes moet ik ontwerpen?
Ronde steentjes zijn 2,8 mm en vierkante steentjes 2,5 mm. Die maat zet een aantal steentjes om in een echte afmeting, dus kies de vorm voordat je het formaat van het patroon bepaalt: hetzelfde raster wordt met ronde steentjes ongeveer 12% breder dan met vierkante.
Waarom is mijn geprinte patroon niet op de goede maat?
Bijna altijd omdat het afdrukvenster het heeft geschaald. ‘Aanpassen aan pagina’ of ‘Grote pagina’s verkleinen’ staat in de meeste afdrukvensters en browsers standaard aan, en verkleint het vel ongemerkt een paar procent. Print op 100% of ‘Werkelijke grootte’ en meet de kalibratiebalk met een liniaal voordat je alles print.
Welke lijm kan ik het best gebruiken?
Dubbelzijdig klevende vellen, hetzelfde product dat verkocht wordt voor scrapbooking en het opplakken van hobbywerk, zijn de standaardkeuze. Ze hebben een beschermfolie die je per stuk terugtrekt, precies zoals bij een kant-en-klaar canvas. Spuitlijm is lastiger te doseren en trekt vaak in het papier.
Hoeveel kleuren moet een zelfgemaakt pakket hebben?
30 tot 60 werkt goed. Elke kleur is een apart zakje steentjes dat je moet kopen, sorteren en opbergen, dus een zelfgemaakt pakket heeft een echte reden om zuinig te blijven, die een kant-en-klaar pakket niet heeft. Gebruik daarna Losse steken opruimen: losse steentjes zijn in elk pakket vervelend, en nog erger in een pakket dat je zelf hebt gesorteerd.
Kan ik een zelfgemaakt pakket groter maken dan een vel papier?
Ja. Het patroon wordt op ware grootte over meerdere vellen verdeeld, en die plak je rand tegen rand op een stevige ondergrond voordat je de lijmlaag aanbrengt. Leg de vellen precies tegen elkaar aan in plaats van ze te laten overlappen: een overlap voegt een extra laag papier toe die je als een richel onder de steentjes ziet.
Is zelf een pakket maken goedkoper dan er een kopen?
Meestal niet, en dat is ook niet de reden om het te doen. Losse steentjes per zakje kosten per kleur meer dan een kant-en-klaar pakket dat in grote hoeveelheden is ingepakt. Je doet het om een afbeelding te maken die niemand verkoopt: je eigen foto, je eigen formaat, je eigen palet.

Ontwerp je eigen diamond-paintingpakket

Maak van elke foto een diamond-paintingpatroon: ronde of vierkante steentjes, een DMC-legenda met het precieze aantal steentjes en een PDF om te printen op ware grootte, 1:1 ($7.99). Ontwerpen kost niets, zonder account.

Foto omzetten naar diamond painting

Geen account nodig. Werkt in je browser.