318 symbolen, zodat twee kleuren er nooit één delen

Een patroon is zo leesbaar als zijn symbolen. Die van ons zijn gemeten op visueel gewicht, gerangschikt op hoe goed ze te onderscheiden zijn, en er zijn er altijd meer dan je palet nodig heeft.

Waarom de symbolenset ertoe doet

Een kruissteekpatroon is een raster vol symbolen, en de legenda vertelt je voor welk garen elk symbool staat. Dat maakt de symbolenset een van de minst opvallende, maar belangrijkste onderdelen van een patroon. Lijken twee symbolen op printformaat op elkaar, dan lees je ze verkeerd. Is er één veel zwaarder dan zijn buren, dan blijft je oog erop haken. Delen twee kleuren een symbool, dan klopt het patroon gewoon niet.

De zorgvuldig gekozen set

Deze 118 tekens zijn de met de hand gekozen kern van de bibliotheek: geometrische tekens, een reeks letters en een paar sterren. Een patroon met 30 kleuren haalt al zijn symbolen hieruit en komt nooit aan een cijfer toe.

Gekozen op onderscheidbaarheid

Elk teken is als bitmap weergegeven en vergeleken met alle andere, en elk paar dat te veel op elkaar leek, is geschrapt – bijna identieke gearceerde vierkantjes, letters in een kader die alleen in de letter verschilden. Geen twee symbolen in de set liggen dichter dan 70 punten bij elkaar op een schaal van 576 punten, en de volgorde is zo gekozen dat elk nieuw symbool zo veel mogelijk verschilt van de symbolen die al gekozen zijn.

Kleine paletten krijgen de ruimste marges: in een patroon met 10 kleuren liggen de twee meest gelijkende symbolen 204 punten uit elkaar. Door dat verschil kun je twee steken op armlengte nog uit elkaar houden.

Gekozen op een gelijkmatig visueel gewicht

Van elk teken is gemeten hoeveel van zijn vakje het echt vult. De set loopt van 18% tot 61% dekking, gemiddeld 42%, en die spreiding wordt bewust benut in plaats van gladgestreken – zie hieronder hoe symbolen worden toegewezen.

Cijfers, voor grote paletten

Zodra een palet de zorgvuldig gekozen tekens ontgroeit, vullen cijfers het midden ervan.

…en zo verder tot 200.

Deze worden gegenereerd in plaats van met de hand gekozen, en daardoor kan de bibliotheek zo ver doorlopen als een palet nodig heeft. Ze vallen binnen het gewichtsbereik van de gekozen set, met gemiddeld 49% dekking tegenover 42%, zodat een cijfer nooit uit de toon valt naast de vormen eromheen. Alle cijfers hebben ook dezelfde vierkante omlijning en dezelfde hoogte, zodat 7 en 117 even groot en even dik worden afgedrukt in plaats van dat het ene vetter lijkt dan het andere.

Cijfers verdienen hun plek in het midden van een groot palet. Een symbool terugvinden in een patroon met 200 kleuren betekent een legenda vol bijna gelijke tekens doorzoeken, en met een cijfer wordt dat zoeken gewoon opzoeken.

Hoe symbolen worden toegewezen

Je hoeft er nooit over na te denken, maar het is goed om te weten wat er gebeurt als je een foto omzet.

  1. Kleuren worden gerangschikt op hoeveel je ervan echt gaat borduren. De kleur die het grootste deel van de stof bedekt, komt eerst.
  2. Achtergrondkleuren krijgen de lichtste symbolen. Een zwaar teken dat over een heel vlak herhaald wordt, maakt het patroon één donkere massa die vermoeiend is om te lezen.
  3. De zeldzaamste kleuren krijgen de zwaarste, meest opvallende symbolen. Dat zijn je losse steken: een handvol vakjes, verspreid over de stof. Met een teken dat eruit springt, vind je ze terug.
  4. Kleuren die op elkaar lijken, krijgen symbolen die niet op elkaar lijken. Twee garens die je nauwelijks uit elkaar houdt, krijgen twee symbolen die je meteen uit elkaar houdt.
  5. Elke kleur krijgt een eigen symbool. Altijd. De bibliotheek bevat meer symbolen dan de 256 kleuren die een patroon maximaal kan hebben.

Losse steken krijgen de symbolen die eruit springen

Voor de hand ligt om je meest gebruikte kleuren de beste symbolen te geven. Aan de zeldzame kant doen we bewust het omgekeerde. Het symbool van een achtergrondkleur ken je na tien minuten en hoef je nooit meer te zoeken – en een zwaar teken dat over een heel vlak herhaald wordt, maakt het patroon één donkere massa die vermoeiend is om te lezen. De verspreide losse steken zijn juist de steken die je zoekt, dus die krijgen de zwaarste, meest opvallende tekens uit de set.

In een patroon met 200 kleuren komt dat neer op ongeveer 31% inktdekking voor het meest gebruikte kwart van de kleuren en 52% voor het zeldzaamste kwart. De cijfers vullen het midden, waar kleuren vaak genoeg voorkomen om ze te leren kennen, maar niet zo zeldzaam zijn dat je ernaar moet zoeken.

Gelijkende kleuren, verschillende symbolen

Twee tinten die je nauwelijks uit elkaar houdt – opeenvolgende stappen in een kleurverloop, twee bijna-zwarten – zijn precies het paar waarbij het symbool het hele verschil moet maken, omdat de kleuren je niet helpen. De meeste patroonsoftware wijst symbolen toe in de volgorde van het palet en laat dat aan het toeval over.

Wij meten het. Elk paar kleuren dat genoeg op elkaar lijkt om ze te verwarren, wordt vergeleken met hoe sterk hun twee symbolen op elkaar lijken, en symbolen worden tussen kleuren geruild tot de riskante paren gescheiden zijn. In een patroon met 200 kleuren gaat het aantal verwarrende symboolparen zo van 61 naar 6.

Je kunt alles zelf aanpassen. Klik op een kleur, kies een ander symbool, en als dat symbool al in gebruik is, ruilen de twee kleuren van plaats – zo laat een wijziging met de hand nooit een dubbel symbool of een kleur zonder symbool achter.

Overal waar een patroon wordt getekend

Dezelfde set wordt gebruikt in de editor op het scherm, in geprinte PDF-patronen, in de PNG-export van het patroon en in de symboolkolom van de garenlegenda – dus wat je op het scherm controleert, is wat je van papier borduurt.

Vragen over de symbolen

Wat betekenen de symbolen in een borduurpatroon?
Op zichzelf niets. Anders dan in een breipatroon, waar een symbool een vaste betekenis heeft, zijn kruissteeksymbolen vrij gekozen tekens. Pas de legenda van het patroon bepaalt voor welk garen een symbool staat – een driehoek kan in het ene patroon DMC 310 zijn en in het volgende DMC 823. Lees dus altijd de legenda van het patroon dat voor je ligt. Onze gids over kruissteeksymbolen en hun betekenis (in het Engels) loopt alle afspraken langs.
Kunnen twee kleuren hetzelfde symbool krijgen?

Nee. Stitchmate geeft elke kleur in het patroon een eigen symbool, en de bibliotheek bevat meer symbolen dan de 256 kleuren die een patroon maximaal kan hebben. Zou een symbool ooit dubbel worden gebruikt, dan stopt de export liever dan dat je een dubbelzinnig patroon krijgt.

Kan ik kiezen welk symbool een kleur krijgt?

Ja. Klik op een kleur in het palet en kies een ander symbool uit de bibliotheek. Is het symbool dat je wilt al in gebruik, dan ruilen de twee kleuren van symbool. Zo heb je nooit een dubbel symbool of een kleur zonder symbool.

Waarom gebruiken sommige patronen cijfers als symbool?

Cijfers verschijnen alleen in patronen met meer kleuren dan er zorgvuldig gekozen tekens zijn, en ze vullen het midden van het palet. De meest gebruikte kleuren houden de lichtste symbolen, zodat grote vlakken leesbaar blijven, en de zeldzaamste kleuren krijgen de zwaarste, meest opvallende symbolen, zodat je verspreide losse steken makkelijk terugvindt. Bij een groot palet zoek je een cijfer ook sneller op in een lange legenda dan nog een geometrische vorm.

Zijn de symbolen klein afgedrukt nog goed te lezen?

Daar is de bibliotheek juist omheen gebouwd. Van elk teken is gemeten hoeveel inkt het afdrukt in verhouding tot de andere, zodat geen symbool op een geprint patroon als een zware vlek of een vage veeg naast zijn buren staat.

Gebruiken alle kruissteekprogramma’s dezelfde symbolen?

Er is geen standaard. Elk programma kiest zijn eigen symbolenset, en daarom is de legenda zo belangrijk. Patronen die je uit Stitchmate exporteert, nemen hun symbolen mee, zodat een patroon er hetzelfde uitziet in andere borduurapps die onze bestanden lezen.