Penseel

Basis

Met het Penseel teken je steken met de hand: een vorm invullen, een verdwaalde kleur corrigeren, een rand toevoegen, of opruimen na het omzetten van een foto. Het tekent een rond stuk steken terwijl je sleept, en de linker- en rechtermuisknop hebben elk een kleur, zodat je kunt tekenen en wissen zonder van gereedschap te wisselen.

Elke streek is één stap bij het ongedaan maken, dus Cmd/Ctrl+Z neemt precies terug wat je net hebt getekend.

---

Ik wil…

---

Tekenen en wissen

Het Penseel heeft altijd twee kleuren: de primaire op de linkermuisknop en de secundaire op de rechter. Standaard is de primaire de kleur die je in het palet hebt gekozen en is de secundaire de gum, dus slepen met links tekent en slepen met rechts wist.

• X wisselt de twee om, handig als je heen en weer schaduwt tussen twee garens.
• [ en ] gaan naar de vorige of volgende kleur in het palet.
• D wisselt tussen tekenen en wissen, handig op een tablet of trackpad waar rechtsklikken lastig is.

De secundaire hoeft niet de gum te zijn. Maak er een tweede garen van, dan teken je met de ene knop een schaduw en met de andere de basiskleur.

GIFPlaceholder

---

Penseelgrootte

Grootte is de breedte van het penseel in steken, van 1 tot 20 (het begint op 2). Verander hem met W en S, of met de schuifregelaar Grootte in de optiebalk.

• 1–2: randen, hoeken en opruimen. Zoom hiervoor in tot 200–400%.
• 3–6: vormen invullen.
• 7–20: grote achtergronden en grove silhouetten, die je daarna met een kleine grootte verfijnt.

---

Pendruk

Op een tablet met een pen geeft licht drukken een dunne lijn en wordt die breder als je harder drukt, tot de penseelgrootte die je hebt ingesteld. Het werkt met elke pen waarvan je browser de druk doorgeeft: de Apple Pencil op een iPad, de S Pen op een Android-tablet, of een tekentablet dat op een laptop is aangesloten.

• Het gaat vanzelf aan de eerste keer dat je met een pen tekent, en de infobalk onderaan meldt dat.
• De penseelgrootte is de grootste breedte. Druk je zo hard als je normaal tekent, dan krijg je de grootte van de schuifregelaar.
• Een muis of trackpad tekent altijd op volle grootte, dus er verandert niets als je nooit een pen gebruikt.

Wil je het afstellen, open dan Grootte in de optiebalk van het penseel:

• Druk: de aan/uit-schakelaar, met het huidige bereik ernaast (‘Druk: 2–8 vakjes’).
• Lichtste aanraking: de dunste lijn, in steken. Die kan niet groter zijn dan de penseelgrootte; maak je de grootte kleiner, dan wordt het bereik smaller, en je instelling komt terug als je hem weer groter maakt.
• Reactie: hoe hard je moet drukken om de volle grootte te bereiken. Zacht wordt snel breed, Stevig blijft langer dun, Gelijkmatig zit ertussenin. Voelt de druk niet goed, verander dan eerst dit.

Wil je het uitzetten, zet dan Druk uit, of klik met de rechtermuisknop (Cmd/Ctrl+klik) op de knop Grootte. Je bereik wordt onthouden voor de volgende keer.

Druk doet niets bij het Potlood, dat altijd één steek breed is. Is Lichtste aanraking gelijk aan de penseelgrootte, dan meldt het paneel dat er bij die grootte geen bereik is (‘geen bereik bij 2 vakjes’).

Kijk op een tablet ook naar Instellingen → Stylus → Vinger verschuift, pen tekent: één vinger verplaatst dan het patroon in plaats van erop te tekenen, zodat alleen de pen tekent.

ScreenshotPlaceholder

---

Lijnen, vullen en kleuren oppakken

Houd een toets ingedrukt om even een ander gereedschap te lenen. Laat los en je bent terug bij het Penseel.

• Shift: sleep om een rechte lijn te trekken.
• Cmd/Ctrl: klik om een omsloten gebied te vullen met je primaire kleur, net als met Vullen.
• Alt/Option: klik op een steek om de kleur ervan je primaire kleur te maken.

Voor lijnen van een vaste dikte heeft Lijn meer opties.

---

Deelsteken

Open Steek in de opties van het penseel om iets anders dan hele kruissteken te tekenen: halve steken in beide richtingen, kwartsteken en driekwartsteken, en langwerpige halve vakjes (boven, onder, links of rechts). Op stramien kies je in plaats daarvan uit halve kruissteken en kleine steken.

Als er al een steek in een vakje staat, bepaalt hetzelfde paneel wat er gebeurt:

• Vervangen (de standaard) maakt het vakje leeg en zet je nieuwe steek erin. Gebruik dit voor hele steken, en altijd als je een vakje opnieuw wilt opbouwen.
• Combineren houdt wat er staat en zet je deelsteek ernaast, zodat je één vakje uit delen kunt opbouwen: een halve steek in groen en een halve in blauw, of een kwartsteek in twee kleuren. Als de twee niet samen in een vakje passen, vervangt Combineren het in plaats daarvan.

Lijkt Combineren niets te doen, dan passen de twee steken niet samen in een vakje en heeft het penseel het vervangen.

ScreenshotPlaceholder

---

Symmetrie

Symmetrie herhaalt alles wat je tekent rond het midden van het patroon, zodat je een kwart van een mandala, een sneeuwvlok of een hoek van een rand tekent en de rest vanzelf verschijnt.

Open Symmetrie in de optiebalk en kies:

• Spiegelen links–rechts of Spiegelen boven–onder voor een ontwerp met één spiegelas.
• 4 kanten spiegelen of 8 kanten spiegelen voor mandala’s, sneeuwvlokken en merklappen.
• 2, 4 of 8 kanten draaien voor molentjes en motieven die draaien in plaats van spiegelen.

De spiegel staat in het midden van het patroon. Wil je hem verplaatsen, klik dan op Aangeven op patroon… en klik waar je hem wilt hebben, of selecteer een gebied en klik op Selectie gebruiken om daarop te centreren. Terugzetten zet hem terug.

Symmetrie werkt met deelsteken, Combineren en textuur met twee kleuren, en Lijn en Vorm volgen het ook. Zet het uit met Geen symmetrie. De gestippelde spiegellijnen kun je in hetzelfde paneel een andere kleur geven of verbergen, of in Weergaveopties.

GIFPlaceholder

---

Textuur met twee kleuren

Een groot vlak in één kleur kan er vlak uitzien, en twee kleuren steek voor steek met de hand mengen gaat langzaam. Open Vulling in de opties van het penseel en kies Dambord: het penseel strooit je primaire kleur in de Dichtheid die je kiest (die begint op 50%) en vult de gaten met je secundaire kleur.

• De secundaire is een garen: twee kleuren gemengd in één streek. Goed voor nepschaduw, lucht, gras of vacht.
• De secundaire is de gum: de gaten blijven leeg, voor een lichte, luchtige textuur.

Egaal laat het penseel weer elke steek tekenen. Klik met de rechtermuisknop (Cmd/Ctrl+klik) op de knop Vulling om tussen de twee te wisselen zonder hem te openen.

ScreenshotPlaceholder

---

Precisiemodus met het toetsenbord

Is de muis te onrustig, bijvoorbeeld als je ver bent ingezoomd of losse steken opruimt in een druk patroon, druk dan op een pijltoets. Er verschijnt een kruisje met de coördinaten van het vakje. De pijltoetsen verplaatsen het één steek tegelijk, Enter tekent en Delete wist. Druk op Esc of klik in het patroon om terug te gaan naar de muis.

GIFPlaceholder

---

Penseel of Potlood

Het Potlood is het Penseel op één steek breed en tekent strakke lijnen van één steek. Kies het voor omtrekken en pixelprecieze details, en het Penseel om grotere stukken te bedekken, plus Combineren, symmetrie en textuur. Wil je een heel gebied in één klik vullen, gebruik dan Vullen.

---

Tips en valkuilen

• Begin de streek om het echte resultaat te zien. De ronde omtrek laat alleen zien welke vakjes het penseel bedekt. Met Combineren, symmetrie of textuur aan laat het patroon de echte steken zien zodra je begint te slepen, voordat je loslaat.
• Snel bewegen laat geen gaten. Het penseel vult de ruimte tussen de punten op als je snel sleept.
• Combineren is voor deelsteken. Voor hele steken is Vervangen eenvoudiger.
• Probeer een garen als secundaire kleur. Schaduw met de rechterknop en wissel dan om met X.
• Textuur plus symmetrie geeft een gestrooide uitstraling die toch gepland aanvoelt.
• Alleen binnen een vorm tekenen? Selecteer die eerst: het Penseel verandert alleen steken binnen een selectie.