Kanaviçe için evenweave kumaş: nedir, ne zaman kullanılır, etaminden farkı ne?

Evenweave etaminden daha zarif bir sonuç verir; ama geçmeye değer mi? Ne olduğu, nasıl işlendiği, hangi kumaşları alacağınız ve ne zaman kullanacağınız burada.

Etamin üzerine işliyorsanız ve biri evenweave’den söz ederse hemen iki soru akla gelir: farkı ne ve denemeye değer mi?

Kısa cevap: evenweave, ızgara deliklerine değil 2 iplik üzerinden işlediğiniz daha pürüzsüz ve daha ince bir kumaştır. Bitmiş görünüm daha zariftir: kumaşın ızgarası kaybolur ve insanların gördüğü sizin çarpılarınız olur. “Değer mi” sorusunun cevabı tamamen projenize ve sizin için neyin önemli olduğuna bağlıdır.

Bu rehber evenweave’in aslında ne olduğunu, etaminden ve ketenden nasıl ayrıldığını, hangi kumaşlara bakmanız gerektiğini ve bir sonraki projenize hangisinin yakışacağına nasıl karar vereceğinizi anlatıyor.

Evenweave’i etaminden ayıran ne

Etamin bloklar hâlinde dokunur: bir araya toplanmış iplik grupları, her köşesinde belirgin delikler olan görünür bir ızgara oluşturur. Bu deliklere işlersiniz; bir blok = bir çarpı. Izgara apaçıktır; bu da saymayı kolaylaştırır ve yeni başlayanların etaminle başlamasının nedeni tam olarak budur.

Evenweave ise iki yönde de eşit aralıklı tek tek ipliklerle dokunur (adı da buradan gelir: İngilizcede “eşit dokuma”). Blok yoktur, belirgin bir ızgara yoktur; yalnızca tek ipliklerden oluşan pürüzsüz, düzgün bir yüzey vardır. Hazır deliklere değil, 2 iplik üzerinden işlersiniz.

O “2 iplik üzerinden” ayrıntısı, evenweave sıklıklarının etamin sıklıklarına nasıl karşılık geldiğini anlamanın anahtarıdır. 28 ct evenweave’de inç başına 28 iplik vardır. 2 iplik üzerinden işlediğinizde her çarpı bu 28 ipliğin 2’sini kaplar; inç başına 14 çarpı eder. Etamin 14 ct ile aynı.

Kural: eşdeğer etamin sıklığını bulmak için evenweave sıklığını 2’ye bölün.

Evenweave sıklığı	÷ 2 =	Eşdeğer etamin	Yaygın kullanım
25 ct	inç başına 12,5 (4,9 kare/cm)	~13 ct	Standarttan biraz büyük; yazı ağırlıklı örnekleme işleri için iyi
28 ct	inç başına 14 (5,5 kare/cm)	14 ct	En popüler evenweave. Standart etaminle aynı çarpı boyutu
32 ct	inç başına 16 (6,3 kare/cm)	16 ct	Daha ince ayrıntı, daha küçük bitmiş ölçü
36 ct	inç başına 18 (7,1 kare/cm)	18 ct	Çok ince iş; iyi ışık şart
40 ct	inç başına 20 (7,9 kare/cm)	20 ct	Minyatür ve kuşaktan kuşağa geçecek işler. Yüreği zayıf olanlara göre değil

Yani etamin 14 ct için tasarlanmış her şema, şemanın kendisinde hiçbir değişiklik yapmadan 28 ct evenweave’de çalışır. Aynı çarpı sayısı, aynı ip, aynı tasarım. Yalnızca kumaş ve teknik değişir.

Kendi şema boyutlarınız için etamin ve evenweave sıklıklarında bitmiş ölçüleri karşılaştırmak üzere kumaş hesaplayıcıyı kullanın.

Keten karmaşası (bunu netleştirelim)

Bu gerçekten kafa karıştırıcıdır ve deneyimli nakışçıları bile şaşırtır.

Kanaviçede “evenweave” iki anlamda kullanılır:

Bir kategori olarak: iki yönde de eşit aralıklı iplikleri olan her kumaş. Bu tanıma göre teknik olarak etamin de bir evenweave’dir. Keten de öyle. Lugana da öyle.
Belirli bir kumaş türü olarak: hem etaminden hem ketenden ayrı, düzgün dokulu pamuk ya da pamuk karışımı kumaşlar. Çoğu kişi “evenweave” derken bunu kasteder.

Bir de keten var; o da bir katman daha ekler:

Keten keten bitkisinin liflerinden yapılır. Saf ketenin doğal düzensizlikleri vardır: iplik kalınlığındaki, İngilizcede “slub” denen hafif farklılıklar; bunlar kumaşa karakterli, doğal bir görünüm verir. Bu düzensizlikler bir kusur değil, bir özelliktir. Keteni el yapımı ve geleneksel hissettiren şey onlardır.

Evenweave keten (Zweigart’ın Cashel’i ya da Belfast’ı gibi) %100 ketendir ama eşit iplik aralığıyla dokunmuştur. İplik kalınlığı yine biraz değişir (sonuçta keten), ama aralık saymanın güvenilir olmasına yetecek kadar tutarlıdır. Kanaviçe yapanlar “keten” dediğinde genellikle evenweave keteni kastederler.

Pratik özet:

İnsanların verdiği ad	Aslında ne olduğu	Malzeme	İplik tutarlılığı	En uygun olduğu yer
Etamin	Blok dokulu evenweave	%100 pamuk	Düzgün bloklar, belirgin delikler	Yeni başlayanlar, kitler, tam kaplama tasarımlar
Evenweave (Lugana, Jobelan)	Tek iplikli evenweave	Pamuk karışımı	Çok düzgün iplikler ve aralıklar	Orta düzey, zarif bir sonuç isteyenler
Keten (Cashel, Belfast)	Evenweave keten	%100 keten	İplik kalınlığı biraz düzensiz, aralık eşit	Örnekleme işleri, aile yadigârları, geleneksel görünüm

Adlar üzerine fazla kafa yormayın. Şema “28 ct evenweave” diyorsa Lugana ya da Jobelan alın. “28 ct keten” diyorsa Cashel alın. Yalnızca “28 ct” diyorsa ikisi de olur; çarpı sayısı aynıdır.

Belirli kumaşlar (aslında ne almalı)

Bir nakış dükkânına girdiğinizde “evenweave” etiketli raflar görmezsiniz; marka adları görürsünüz. İşte ne anlama geldikleri.

Pamuk karışımlı evenweave’ler

Lugana (Zweigart): En popüler evenweave kumaşı, nokta. %52 pamuk / %48 viskon karışımı; yumuşak, biraz ağır ve hafif parlak. 25, 28 ve 32 ct olarak, çok geniş bir renk yelpazesiyle bulunur. Lugana etaminden sonraki doğal adımdır: ketenden daha kolay kullanılır ama belirgin biçimde daha zarif bir sonuç verir. Tek bir evenweave deneyecekseniz bunu deneyin.

Jobelan (Wichelt): %51 pamuk / %49 modal karışımı. Ağırlık ve doku olarak Lugana’ya çok benzer; hafif parlaklığı ve kırışmaya karşı çok iyi direnci vardır. 28 ve 32 ct olarak bulunur. Bazı nakışçılar Jobelan’ı Lugana’ya tercih eder; bazıları ise ikisini zar zor ayırt eder. İkisi de mükemmel seçimlerdir.

Murano (Zweigart): 32 ct bir evenweave. 2 iplik üzerinden işlendiğinde etamin 16 ct’ye eşittir. 28 ct’den daha ince ayrıntı isteyip ketene kadar gitmek istemeyenler için iyi bir orta yol.

Brittney (Zweigart): Bugün büyük ölçüde Lugana 28 ct olarak satılan kumaşın eski adı. Bu adı eski şemalarda ya da eski dükkân stoklarında görebilirsiniz.

Ketenler

Cashel (Zweigart): 28 ct, %100 keten. Kanaviçe için en yaygın keten. Keten lifinin doğal dokusuyla eşit iplik aralığı. Örnekleme işleri ve geleneksel bir his istediğiniz her tasarım için çok güzeldir. Lugana’dan pahalıdır.

Belfast (Zweigart): 32 ct, %100 keten. Cashel’den daha ince, beklediğinizden daha yumuşak. Ayrıntılı, kuşaktan kuşağa geçecek işlerin gözdesi.

Edinburgh (Zweigart): 36 ct, %100 keten. Çok ince; etamin 18 ct’ye eşdeğer. İyi ışık, büyüteç ve sabır ister. Sonuçlar nefes kesicidir, ama burası yeni başlayanların alanı değildir.

Newcastle (Zweigart): 40 ct, %100 keten. Aşırı ince, minyatür ölçekli işler. Bu sıklıkta standart bir şema minicik ve inanılmaz ayrıntılı olur. Sonuç kadar uğraşın kendisinden de keyif alanlar için.

Zweigart meselesi

Bu adların çoğunun Zweigart ürünü olduğunu fark etmişsinizdir. Zweigart (1877’de kurulmuş bir Alman şirketi) kanaviçe kumaşı pazarına hâkimdir ve kategorilerin adını fiilen o koymuştur. Başka üreticiler de benzer kumaşlar yapar (Wichelt, Permin, DMC), ama Zweigart adları genel terimlere dönüşmüştür. Biri “Cashel üzerine işliyorum” dediğinde Zweigart’ın o ürününü değil, herhangi bir 28 ct keteni kastediyor olabilir.

Etamin yerine ne zaman evenweave

Mesele beceri düzeyi değil, proje.

Evenweave’i şu durumlarda seçin:

Bitmiş işte boş kumaş görünecekse. Etaminin blok dokulu ızgarası işlenmemiş alanlarda görünür. Bordürlü, yazılı ya da dağınık motifli bir tasarımda (kumaşın fon olduğu yerlerde) ızgara kaybolduğu için evenweave çok daha temiz görünür. Kumaşın büyük kısmının bilerek boş bırakıldığı blackwork (İngilizce) için de aynısı geçerli.
Tasarımda kesirli çarpılar varsa. Çeyrek ve üç çeyrek çarpılar (çoğu zaman geri iğne konturlarıyla (İngilizce) birlikte kullanılır) kumaşın ortasından geçmeyi gerektirir. Evenweave’de iki iplik arasındaki doğal boşluğa işlersiniz; kolay ve hassastır. Etaminde ise küt bir iğneyi sıkı dokunmuş bir bloğun ortasından zorla geçirirsiniz. Olur, ama daha az keyiflidir ve daha az hassastır.
İşi çerçeveletecek (İngilizce) ya da hediye edecekseniz. Evenweave’in (özellikle Lugana’nın) zarif yüzeyi cam arkasında daha bitmiş, daha şık bir görünüm verir. Bu kısmen zevk meselesidir, ama çoğu çerçeveci de size aynı şeyi söyler.
Geleneksel ya da eski zaman havası istiyorsanız. Özellikle keten, doğal düzensizlikleri ve organik dokusuyla örnekleme işleri, reprodüksiyon şemalar ve geleneksel tasarımlar için klasik seçimdir.

Şu durumlarda etaminde kalın:

Yeni başlıyorsanız. Görünür delikler saymayı kolaylaştırır ve hızlandırır. Yıllarca, hatta hep etamin üzerine işlemenin hiçbir utanılacak yanı yoktur. Pek çok deneyimli nakışçı etamini tercih eder.
Tasarım tam kaplamaysa. Her kareye bir çarpı geliyorsa kumaşı zaten kimse görmez. Etamin daha ucuzdur, daha serttir (kasnakta tutması daha kolaydır) ve daha hızlı işlenir. 600 saat (İngilizce) sürecek 300 × 400’lük tam kaplama bir iş için kumaş seçimi vereceğiniz en önemsiz kararlardan biridir.
Hız, sonuçtan daha önemliyse. Delikler daha kolay bulunduğu için etamin üzerine daha hızlı işlenir. Hızlı bir hediye yapıyor ya da bir teslim tarihine yetiştiriyorsanız etamin sizi yavaşlatmaz.
Bir kit işliyorsanız. Kitler tasarıma uygun kumaşla gelir. Kutudakini kullanın.

Burada yanlış cevap yok. Bazı nakışçılar her şey için etamin kullanır ve gayet mutludur. Bazıları evenweave’e geçer ve bir daha geri dönmez. Büyük bir projeye girişmeden önce ikisini de küçük bir deneme parçasında deneyin.

Evenweave üzerine nasıl işlenir

Yalnızca etamin üzerine işlediyseniz geçiş kısa bir alışma süresi ister (genellikle birkaç saat), sonra oturur.

“2 iplik üzerinden” tekniği

Etaminde iğneniz tek bir bloğun bir deliğinden çapraz karşıdaki deliğine gider. Evenweave’de ise iğneniz her yönde 2 iplik üzerinden geçer. Bittiğinde çarpının kendisi aynı görünür; yalnızca blok yerine iplik sayarsınız.

Başlamanın en kolay yolu: kumaşınızın ortasına yakın bir iplik kesişimi bulun ve iğneyi oradan çıkarın. İki iplik sağa ve iki iplik yukarı sayın; iğnenin gireceği yer orasıdır. Evenweave üzerine yarım çarpınızı atmış oldunuz.

Pratik ipuçları

Kasnak ya da gergef kullanın. Evenweave etaminden daha yumuşak ve esnektir. Kasnak olmadan esneyip şeklini kaybedebilir. Q-Snap çerçeveler, gerginliği yuvarlak kasnaklardan daha eşit dağıttığı için büyük evenweave projelerinde özellikle iyi çalışır.

İyi ışık şart. Tek tek iplikler, etaminin ızgara deliklerinden daha incedir ve daha az görünür; özellikle yüksek sıklıklarda. Gün ışığı lambası ya da büyüteç, özellikle akşam işlerken, belirgin bir fark yaratır.

Doğru iğneyi kullanın. Etamin iğneleri (küt uçlu): 28 ct için 24 numara, 32 ct için 26 numara. Küt uç iplikleri yarmadan aralarından kayar. Tek iplik üzerinden işler ve pek çok keten işleyenin neden bir numara küçük iğneye geçtiği için evenweave ve keten için iğneler bölümüne bakın.

Kenarları koruyun. Evenweave etaminden fazla söküklenir. Kesmeden önce kenarları maskeleme bandıyla, makinede zikzak dikişle ya da söküklenme önleyici sıvıyla sabitleyin. Projenin 20. saatinde kenarlar hâlâ sağlamken kendinize teşekkür edeceksiniz.

Gerginliği tutarlı tutun. Çarpıları fazla sıkı çekmeyin (kumaş büzülür) ya da fazla gevşek bırakmayın (sarkarlar). Evenweave gerginlik tutarsızlığına etaminden daha az tolerans gösterir, çünkü çarpıları yerinde tutacak sert bir ızgara yoktur.

Kat sayınızı deneyin. Standart, 2 iplik üzerinden 28 ct’de iki kattır (etamin 14 ct ile aynı). Ama evenweave iplikleri daha ince olduğu için bazı nakışçılar iki katın etamindekinden biraz daha az örttüğünü fark eder. Küçük bir deneme karesi işleyin ve kumaşın görünüp görünmediğine bakın. Görünüyorsa bir kat eklemeyi ya da katları biraz daha kalın olan bir ip markası (İngilizce) seçmeyi düşünün (Anchor, DMC’den bir parça daha kalın olma eğilimindedir; DMC ve Anchor karşılaştırmamıza bakın).

Evenweave için kumaş ölçüsünü hesaplamak

Hesap etaminle aynı şekilde işler; yalnızca 2 iplik üzerinden işlediğiniz için önce sıklığı ikiye bölmeyi unutmayın.

Bitmiş ölçü = çarpı sayısı ÷ (kumaş sıklığı ÷ 2)

28 ct evenweave üzerinde 140 çarpı genişliğinde bir şema: 140 ÷ (28 ÷ 2) = 140 ÷ 14 = 10 inç (25,4 cm) genişlik.

Bu, etamin 14 ct üzerindeki 140 çarpıyla aynıdır; denkliği doğrular.

Sonra çerçeve payı için her kenara 7,5–10 cm (3–4 inç) ekleyin; kesmeniz gereken kumaş 41–46 cm (16–18 inç) olur.

Kumaş hesaplayıcı bunların hepsini otomatik yapar: çarpı sayınızı girin, kumaş sıklığınızı seçin; paylar dahil kesim ölçüsünü verir.

Evenweave işlerin bakımı

Yıkama: Çoğu evenweave kumaş yıkanabilir. Ilık suda, hafif bir deterjanla elde yıkayın. Sıkmayın; bir havluya sarıp suyunu almak için hafifçe bastırın. Elde boyanmış ipler (Weeks Dye Works, Classic Colorworks) kullandıysanız bütün parçayı yıkamadan önce boyanın akıp akmadığını deneyin.

Ütüleme: Hâlâ hafif nemliyken bir havlunun üzerine yüzü aşağı gelecek şekilde ütüleyin. Havlu çarpıları korur ve ezilmelerini önler. Lugana gibi pamuk karışımlı evenweave’ler kolay ütülenir. Keten inatla kırışır; buhar yardımcı olur.

Saklama: Bitmemiş projeleri, ketenden çıkarılması zor kat izleri oluşmasın diye katlamadan, rulo yaparak saklayın. Temiz bir yastık kılıfında ya da müslin bir torbada, doğrudan güneş ışığından uzak tutun.

Sıkça sorulan sorular

Evenweave kumaş nedir?

İki yönde de eşit aralıklı tek tek ipliklerden dokunmuş bir kanaviçe kumaşıdır. 2 iplik üzerinden işlersiniz ve etaminden daha pürüzsüz bir sonuç elde edersiniz. Yaygın evenweave’ler arasında Lugana (pamuk karışımlı) ve Cashel (%100 keten) var.

Evenweave etaminden zor mu?

Başta biraz. İplikler daha incedir ve size yol gösterecek görünür bir ızgara yoktur; bu yüzden saymak daha fazla dikkat ister. Çoğu kişi birkaç saatlik pratikle alışır.

Hangi sıklıkta evenweave ile başlamalıyım?

28 ct. 2 iplik üzerinden işlendiğinde etamin 14 ct’ye (5,5 kare/cm) eşittir; en yaygın ve en rahat ölçü. En çok önerilen başlangıç noktası Lugana 28 ct’dir.

Aynı şemaları evenweave’de ve etaminde kullanabilir miyim?

Evet. Sayılabilir kanaviçe şemalarının hepsi iki kumaş türünde de çalışır. Çarpı sayısı aynıdır; yalnızca kumaş ve teknik değişir.

Evenweave ile keten arasındaki fark ne?

Evenweave (Lugana gibi) iplikleri kusursuz biçimde düzgün olan, fabrikada üretilmiş bir pamuk karışımıdır. Keten (Cashel gibi) iplik kalınlığında doğal farklılıklar olan %100 keten lifidir. İkisi de aynı şekilde işlenir.

Lugana ile evenweave aynı şey mi?

Lugana, Zweigart’ın ürettiği belirli bir evenweave markasıdır; pamuk/viskon karışımı. En popüler evenweave’dir ama tek seçenek değildir.

Evenweave üzerine “tek iplik üzerinden” işleyebilir miyim?

Evet. Bu, aynı alanda iki kat ayrıntı verir (tek iplik üzerinden 28 ct = inç başına 28 çarpı, yaklaşık 11 kare/cm). Minyatür işlerde ve çok ince tasarımlarda kullanılır. Daha az kat (genellikle bir) ve ince bir 28 numara etamin iğnesi gerekir.

Şemanızı her kumaş sıklığında önizleyin

Bir görsel yükleyin ve tasarımınızın farklı kumaş sıklıklarında tam olarak nasıl görüneceğini görün; boyutu, renkleri ve çarpı yoğunluğunu anında ayarlayın.

Kanaviçe şeması oluşturucuyu aç

Hesap gerekmez. Tarayıcınızda çalışır.