Kanaviçe sözlüğü: 210 terim, iğne türleri ve kumaş sıklığı tabloları

Her terimde yalnızca ne anlama geldiği değil, neden önemli olduğu ve bu konuda ne yapmanız gerektiği de var. Terimler, şemalarda, forumlarda ve videolarda karşınıza çıktıkları İngilizce adlarına göre alfabetik sıralandı; Türkçe karşılıkları başlıkta ve açıklamada.

Her şemada kullanılan altı iğne: tam çarpı kareyi örter · yarım çarpı tek bir çaprazdır, fonlar içindir · çeyrek çarpı köşeden merkeze gider · üç çeyrek çarpı bir çapraz artı bir çeyrektir, kavisler içindir · geri iğne ızgara çizgileri boyunca kontur çizer · Fransız düğümü kabarık bir noktadır. Her birinin nasıl işlendiği: kanaviçe iğne türleri (İngilizce).

Harfe git: A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W

Hızlı başvuru: Kumaş sıklığı tablosu · Kat sayısı rehberi · İp markaları karşılaştırması · 2 iplik üzerinden denklik tablosu

Tığ işi ya da örgü terimleri mi arıyorsunuz? Bu sözlük kanaviçe ve goblen terimlerini kapsıyor. Tığ işi C2C sözcükleri C2C şeması nasıl okunur rehberinde, örgü numune terimleri ise örgü numunesi hesaplayıcıda.

A

AB drills (AB taşlar)

Aurora borealis: kristal takılardan ödünç alınmış, standart bir taş renginin üzerine uygulanan yanardöner bir kaplama. AB, kristal, “fairy dust” ve fosforlu (glow) taşlar bir rengin üzerindeki yüzey bitişleridir, ayrı renkler değildir ve resmî bir DMC karşılıkları yoktur. → Elmas mozaik taşları rehberi

ADOT

Awaiting Delivery Of Threads, yani “iplerin gelmesini bekliyorum”. “Sipariş ver”e tıklamakla paketin gelmesi arasındaki sabırsız dönem. Belirli bir rengi bekledikleri için devam edemeyen nakışçıların FlossTube alışveriş videolarında ve Reddit’teki WIP güncellemelerinde görürsünüz.

Aida cloth (etamin)

Dünyanın en popüler kanaviçe kumaşı; Zweigart tarafından 1907’de icat edildi. Türkiye’de etamin diye bilinir. Etaminin dokusu dört ipliği bir araya toplayarak her köşesinde belirgin delikler olan görünür kare bloklar oluşturur; bu da onu üzerinde sayması en kolay kumaş yapar. Sıklık (14 ct, 16 ct, 18 ct) bir inçe kaç çarpı sığdığını söyler: sıklık arttıkça çarpılar küçülür, ayrıntı incelir ve süre uzar. Etamin 14 ct, santimetrede yaklaşık 5,5 karedir. → Etamin sıklığı nedir? · → Bütün kumaş türlerini karşılaştırın (İngilizce)

Aida band (etamin şerit)

Kenarları dekoratif dokumalı, hazır bitmiş etamin şeritler; genellikle 5–10 cm (2–4 inç) genişliğinde. Kitap ayraçları, kavanoz süsleri ve yılbaşı süsü kenarları için tasarlanmıştır; kenar kıvırmak ya da çerçeve gerekmez.

Algerian eyelet (Cezayir iğnesi)

Sekiz ya da daha fazla düz iğnenin tek bir merkez deliğinden ışınsal olarak çıktığı, ortasında açık bir delik bulunan yıldız benzeri bir desen oluşturan dekoratif bir iğne. Merkez deliğin kendiliğinden oluştuğu evenweave ya da keten üzerinde en iyi sonucu verir.

Anchor

Büyük bir ip markası (Coats tarafından üretilir, aslen İskoç, bugün Almanya’da yapılıyor); anchorcrafts.com 446 renk sunuyor. Anchor, DMC’den tamamen bağımsız kendi numaralandırma sistemini kullanır; bu yüzden ikisi arasında geçiş yaparken her zaman bir dönüşüm tablosuna ihtiyacınız olur. Birleşik Krallık’ta ve Avrupa’da ABD’dekinden daha yaygındır. → DMC mi Anchor mı?

Assisi embroidery (Assisi işi)

İtalya’nın Assisi kentinden gelen geleneksel bir teknik: fonu işler, motifi boş bırakırsınız. Tasarım kumaşın negatif alanında belirir. Normal kanaviçe mantığının güzel bir tersine çevrilişidir ve genellikle Holbein iğnesiyle (çift geçişli geri iğne) çizilen bir konturla işlenir.

B

Backstitch (geri iğne)

Kanaviçe öğelerinin çevresinde keskin bir tanım oluşturan kesintisiz bir kontur iğnesi. Bir önceki iğnenin bitiş noktasına “geriye doğru” işlenerek atılır; çarpıların üzerine oturduğu için her zaman en son yapılır. Standart kural: 14 ct’de çarpılar için iki kat kullanıyorsanız geri iğne için bir kat kullanın. Geri iğne her açıda gidebilir; ızgarayla sınırlı değildir. → Geri iğne tekniği rehberi (İngilizce) · → Geri iğne aracı kılavuzu · → Kanaviçe iğne türleri (İngilizce)

BAP

Big A** Project (ya da firmaya göre Big Awesome Project), yani “devasa proje”. Çarpı sayısı çok büyük olan her şema; genellikle 50.000’in üzerinde çarpı. BAP’ler çoğu zaman yıllar sürer ve bir nakışçının imza bağlılığı hâline gelir. Topluluk BAP ilerlemelerini özel FlossTube bölümleri ve “page party”lerle kutlar. → Büyük projeler için süre tahminleri (İngilizce)

Beading needle (boncuk iğnesi)

Kum boncukların deliklerinden geçmek için tasarlanmış ekstra ince, ekstra uzun bir iğne. Şemanız Mill Hill boncukları istiyorsa şarttır; bu boncuklar standart etamin iğnesi yerine bu iğneyle yarım çarpıyla dikilir. Boncuk, krivel ve diğer iğne türlerine bakın.

Belfast linen (Belfast keteni)

Zweigart’ın 32 ct, %100 keten kumaşı ve kanaviçe için en popüler keten. 2 iplik üzerinden işlendiğinde etamin 16 ct ile aynı çarpı boyutunu verir, ama daha pürüzsüz ve daha zarif bir görünümle. Keten olmasına rağmen Belfast çoğu kişinin beklediğinden daha yumuşaktır.

Bellana

Zweigart’ın 20 ct bir evenweave’i; bazen hafif bir parıltı için içine metalik lurex iplikler dokunmuş olarak bulunur. Düşük sıklık rahat bir işleme deneyimi sunar; biraz ışıltının iyi geldiği Noel ve düğün projelerinde popülerdir.

Binca

Herta da denir. 5–7 yaş arası çocuklar ve görme engelli nakışçılar için tasarlanmış, kocaman delikli, çok kaba 6 ct bir kumaş. 4–6 kat ip kullanırsınız. Bisikletin yan tekerleği gibi bir kumaştır: ayrıntılı işler için değil, ama ilk projeler için mükemmel.

Biscornu

İşlenmiş iki kare kumaşın kaydırılmış açılarla birleştirilmesiyle yapılan, içi doldurulmuş, sekiz kenarlı küçük süs iğnelik. Adı Fransızcada “düzensiz” ya da “tuhaf biçimli” anlamına gelen kelimeden gelir. Küçük şemaları işlevsel 3B nesnelere dönüştüren popüler bir bitirme projesidir.

Blackwork

Beyaz ya da açık renkli kumaş üzerinde (geleneksel olarak) siyah iple geometrik dolgu desenleri oluşturan sayılarak işlenen bir nakış tekniği. Her alan farklı, tekrarlanan bir motifle doldurulur ve çarpıcı bir görsel doku oluşur. Modern blackwork her rengi kullanır ve çoğu zaman kanaviçeyle birleşir. → Ayrıntılı rehber: kanaviçede blackwork (İngilizce)

Blanc

DMC’nin parlak beyaz ipinin adı (kar beyazı için kod: B5200; standart beyaz için Blanc). Blanc ile Ecru (kırık beyaz/krem) arasındaki ayrım çoğu yeni başlayanın sandığından daha önemlidir: beyaz etamin üzerinde Blanc çarpılar kaybolur, Ecru ise görünür bir kontrast oluşturur.

Blending filament (karışım filamenti)

Normal muline iple aynı iğneye geçirilmek üzere tasarlanmış, aşırı ince, tek katlı metalik bir iplik (standart marka Kreinik’tir). Tamamen metalik iple işlemenin sinir bozuculuğu olmadan hafif bir parıltı ekler. Metalik muline iple işlemekten çok daha keyifli bir deneyimdir. → İp karıştırma rehberi (İngilizce) · Kreinik renk kartı

Bobbin (ip kartı)

İpi düzenli saklamak için sarmaya ve etiketlemeye yarayan küçük, düz bir kart (plastik ya da karton). Bir çileyi tamamen karta sarar, renk numarasını üzerine yazar ve bölmeli bir kutuya yerleştirirsiniz. Sarmak zaman alır; bazı nakışçılar ip kartlarını hiç kullanmaz ve çileleri etiketli poşetlerde gevşek saklar.

Bobbin box (ip kartı kutusu)

Sarılmış ip kartlarını numaraya göre dik tutmak için tasarlanmış bölmeli bir saklama kutusu. DMC’nin resmî kutuları var, ama bölmeli herhangi bir el işi kutusu da iş görür. Asıl soru sizin ip kartçı mı yoksa poşetçi mi olduğunuzdur; toplulukta bu konuda güçlü görüşler var.

Bobbin winder (ip kartı sarıcı)

İpi kartlara elle sarmaktan çok daha hızlı saran, kollu ya da pilli küçük bir alet. İpleri kartlarla düzenliyorsanız zaman kazandırır, düzenlemiyorsanız tamamen gereksizdir.

Bolt (top kumaş)

Kumaşın standart toptan rulosu; genellikle 90–150 cm (36–60 inç) eniyle, metre (ya da yarda) hesabıyla satılır. Bir kumaşçıdan “toptan” aldığınızda satıcı istediğiniz uzunluğu bu rulodan keser. İnternetteki satıcılar hazır kesilmiş parçalar satar; kanaviçede bunlar daha yaygındır.

Burying tails (ip uçlarını gizleme)

İp uçlarını düğüm atmak yerine işin arkasındaki mevcut iğnelerin altından geçirerek sabitleme tekniği. Standart yöntem: iğnenizi arka yüzde 4–5 iğnenin altından kaydırın, sonra dibinden kesin. Düğümler önden görünen kabarıklıklar oluşturur ve çözülebilir.

C

Cashel linen (Cashel keteni)

Zweigart’ın 28 ct, %100 keteni. 2 iplik üzerinden işlendiğinde etamin 14 ct’ye, yani şemalar için en yaygın ölçüye eşdeğerdir. Ketene geçmeye hazır etamin kullanıcıları için doğal bir basamaktır, çünkü şemalarınız aynı bitmiş ölçüde çalışır.

Checkerboard method (dama tahtası yöntemi)

Elmas mozaikte kare taşlar için bir yerleştirme tekniği: bir alanı dama tahtası gibi doldurun; önce her iki taştan birini, sonra boşlukları. Bu sırayla değişen düzen uzun sıraları düz tutar ve taşlar birbirine kilitlenirken o tatmin edici çıt sesini verir. → Elmas mozaik nasıl yapılır

Chenille needle (şönil iğnesi)

Büyük delikli, sivri uçlu bir iğne; sık dokunmuş kumaşlarda ya da kumaşı delip geçmeniz gerektiğinde (örneğin kesirli çarpılar için etaminin orta bloğu) kullanılır. Günlük kanaviçe iğnesi değildir; o, etamin iğnesidir.

Classic Colorworks

Gerçek DMC muline ipini temel alıp kendine özgü renk seçeneklerinde üstten boyayan, ABD’li bir elde boyanmış ip markası. Örnekleme işleri için çok değer verilen, renk geçişli, eski zaman havasında yaklaşık 270 aktif renk. Önemli: Classic Colorworks boyası akabilir; bitirme aşamasında dikkatli olun. → Classic Colorworks renk kartı

Colonial knot (koloni düğümü)

İpi spiral yerine 8 şeklinde saran bir Fransız düğümü alternatifi. Fransız düğümünde zorlanan pek çok nakışçı koloni düğümünü daha kolay kontrol eder ve sonuç neredeyse aynıdır. Fransız düğümü isteyen her şemada birbirinin yerine kullanılabilir.

Color block chart (renkli kare şema)

Her çarpının sembol yerine renkli bir kareyle gösterildiği bir şema biçimi. Bir bakışta okumak daha kolaydır, ama benzer tonları ayırt etmek daha zordur. Çoğu nakışçı ikisinin iyi yanlarını birleştiren renkli+sembollü şemaları, yani üzerinde sembol olan renkli kareleri tercih eder. Şema türlerinin tam anlatımı için kanaviçe şeması nasıl okunur (İngilizce) rehberine bakın.

Color card (renk kartı)

İp üreticilerinin (DMC, Anchor, Cosmo) sattığı, üzerine gerçek ip örnekleri tutturulmuş fiziksel bir kart. İp rengini değerlendirmenin tek güvenilir yolu; ekranlar yalan söyler. Bir DMC renk kartı yaklaşık $30–40 tutar ve paletlerinizi sık sık kendiniz seçiyor ya da renk değiştiriyorsanız her kuruşuna değer.

Color Variations (DMC)

DMC’nin, renklerin tek bir kat içinde birkaç santimetrede bir değiştiği 60 renk geçişli ipten oluşan serisi. Her çile, ip değiştirmeden boyanmış gibi bir etki için birbiriyle ilişkili 3–5 tonu harmanlar. Renk geçişleri öngörülemez kalsın diye en iyi İngiliz yöntemiyle (her X’i tamamlayıp sonra ilerleyerek) kullanılır.

Coloris (DMC)

DMC’nin çarpıcı şerit geçişleri olan, cesur ve yüksek kontrastlı 24 renk geçişli ipten oluşan serisi. Color Variations’ın yumuşak geçişlerinin aksine Coloris’te değişimler ani ve canlıdır: gökkuşağı, gün batımı ya da okyanus düşünün. Bordürler ve yazılar için eğlencelidir.

Congress cloth

%100 pamuktan, ince, 24 delik/inç bir mono kanava (İngilizce); öncelikle goblende kullanılır, ama bazen çok ince kanaviçe ve minyatür projelerde de kullanılır. Pek sık tercih edilmez, ama son derece düzgün, sert ve sık ızgaralı bir kumaşa ihtiyacınız varsa işe yarar.

Confetti (tek kalan çarpılar)

Bütünlüklü şekiller oluşturmayan, farklı renklerde dağınık tek çarpılar; her yerdeki nakışçıların baş belası. Tek kalan çarpılar genellikle her pikseli bağımsız ele alan fotoğraftan şemaya dönüştürücülerden kaynaklanır. Birkaç yalnız çarpı normaldir; tek kalan çarpılara boğulmuş bir şema kötü bir dönüştürmenin ya da bir şema fabrikasının işaretidir. Şema kalitesindeki en büyük tek sorun budur. Elmas mozaikte aynı terim bir leke taşımaz: pek çok elmas mozaikçi “confetti” bölümlerden keyif alır ve bu el işinde bir kusurdan çok bir tercih sayılır. → Kanaviçede tek kalan çarpılar nedir? (İngilizce) → Stitchmate’te tek kalan çarpıları temizleyin

Conversion chart (dönüşüm tablosu)

İp renklerini farklı markalar arasında eşleyen bir başvuru tablosu (DMC’den Anchor’a, Anchor’dan Cosmo’ya vb.). Anlaşılması kritik nokta: dönüşümler yaklaşıktır, asla birebir değildir. En büyük sapmayı koyu renkler gösterir. Bir projenin aynı renk alanında asla markaları karıştırmayın; her bölümü tek markayla bitirin. → DMC ve Anchor dönüşümü

Cosmo

Lecien’in (1950’de kuruldu) 501 renkli Japon ip markası; DMC’den biraz fazla. Son derece pürüzsüz dokusu, ipeksi hissi ve DMC paletinde eksik olan sıcak mor/gri tonlarıyla bilinir. “Seasons” renk geçişli serisi özellikle popülerdir. Batı’da yükselişte, ama ABD’deki hobi mağazalarında bulmak hâlâ daha zor. → İp markaları karşılaştırması

Couching (tutturma iğnesi)

Bir ipin (“serilen” ip) kumaşın üzerinde durduğu, ikinci ve daha ince bir ipin onu düzenli aralıklarla minik iğnelerle tutturduğu bir teknik. Kumaştan kendi başına geçemeyecek kadar kalın ya da sert olan ağır ipler, metalikler ve dekoratif kordonlar için kullanılır.

Counted cross stitch (sayılabilir kanaviçe)

Ayrı bir şemadan boş kumaşa, her çarpıyı yerleştirmek için kareleri sayarak çalıştığınız standart kanaviçe biçimi. Çoğu kişinin “kanaviçe” derken kastettiği budur. Alternatifi, tasarımın kumaşa önceden basıldığı baskılı kanaviçedir. → Ayrıntılı rehber: kanaviçe nasıl yapılır (İngilizce) · → Kanaviçe şeması nasıl okunur (İngilizce) · → Sıfırdan sayılabilir bir şema oluşturun

Coverage (örtücülük)

Çarpılarınızın arasından ve çevresinden ne kadar kumaş göründüğü. Tam örtücülük (görünür kumaş olmaması), kumaş sıklığınıza uygun kat sayısını gerektirir. Kumaşın görünmemesi gereken yerden göz kırptığını görüyorsanız muhtemelen daha fazla kata ya da farklı bir kumaş sıklığına ihtiyacınız var. → Tam kaplama için kaç renk gerekir?

Craftivism (el işi aktivizmi)

El işini aktivizmle birleştirmek; kanaviçeyi toplumsal ya da siyasi mesajlar için bir araç olarak kullanmak. Bu gelenek yüzyıllar öncesine uzanır (örnekleme işleri her zaman kültürel birer açıklamaydı), ama modern hareket Craftivist Collective gibi sanatçılar ve Instagram’daki yıkıcı nakış sanatçıları sayesinde görünürlük kazandı.

Crewel needle (krivel iğnesi)

Standart kanaviçede kullanılan küt uçlu etamin iğnesinin aksine sivri uçlu bir nakış iğnesi. Evenweave olmayan kumaşlara (örneğin söküntü kanavasıyla giysilere) işlerken ya da kesirli çarpılar için etaminin orta bloğunu delip geçerken krivel iğnesine ihtiyacınız olur.

Cross-country method (renk renk işleme)

Bir sonraki renge geçmeden önce bir rengin bütün bir bölümdeki tüm çarpılarını tamamlamak. Çoğu nakışçı için sezgisel varsayılan: basit, taşınabilir, tek aktif ip. Bedeli: uzak, aynı renkli çarpılar arasında arka yüzde uzun ip geçişleri ve tek kalan çarpısı bol şemalarda daha fazla sayma hatası. Ayrıca bakın: park yöntemi. → İşleme yöntemi hızı nasıl etkiler (İngilizce)

CXC

DMC eşdeğeri renkleri çok daha düşük fiyatlarla üreten, Çin’den bir ekonomik ip markası. Kalitesi tartışmalıdır: bazı nakışçılar gayet yeterli bulur, bazıları ise daha ince katlar ve daha az tutarlı boya partileri fark eder. Çoğu zaman Amazon ve AliExpress’te toplu setler hâlinde satılır. → DMC numaralarıyla CXC renk kartı

D

Danish method (Danimarka yöntemi)

Önce bir sıra yarım çarpı (////) işleyip sonra çarpıları tamamlamak (\\) için geri döndüğünüz bir işleme tekniği. İngiliz yönteminden kabaca %14 daha hızlıdır, yaklaşık %10 daha az ip harcar ve daha düzgün bir arka yüz verir. Tek renkli geniş bloklar için en iyisidir. Deneyimli nakışçıların çoğu alana göre Danimarka ve İngiliz yöntemi arasında geçiş yapar. → Danimarka ve İngiliz yöntemi hız karşılaştırması (İngilizce)

Destash (stok eritme)

Koleksiyonunuzu küçültmek için stokunuzdaki malzemeleri (ip, kumaş, şema, kit) satmak ya da hediye etmek. Stok eritme satışları Facebook gruplarında ve dernek toplantılarında yaygındır. SABLE davranışının tersi ve nedense en az onun kadar bağımlılık yapıcı.

Devil’s pubes

Reddit’te metalik ipler için kullanılan argo; kötü şöhretli, sinir bozucu dokularına gönderme yapar. Kreinik ya da DMC Light Effects ile hiç işlediyseniz ne demek istendiğini bilirsiniz. Daha kısa ip boyları (30–38 cm, yani 12–15 inç), bir ip yumuşatıcı kullanın ve bükümü açmak için iğneyi düzenli aralıklarla serbest bırakın.

Diamant (DMC)

DMC’nin katlara ayrılmayan, tek katlı metalik ipi. Bir katı kalınlık olarak iki kat normal muline ipe eşittir. 35 m’lik (38,2 yardalık) makaralarda gelir; standart bir çileden çok daha fazla ip. Diğer metaliklerden daha yumuşaktır ve daha az dolaşır; metaliklerden nefret edenlere önerilen metalik ip budur.

Dithering (renk titreştirme)

Geçişleri ve yumuşak tonlamaları taklit etmek için renk farklarını komşu çarpılara dağıtan bir algoritma tekniği. Fotoğraftan şemaya dönüştürmede dithering daha fotogerçekçi bir görünüm yaratır, ama işlemesi daha zor olabilecek dağınık, karışık renkli çarpılar üretir. Görsel doğruluk ile işlenebilirlik arasındaki ödünleşim gerçektir. → Fotoğraf dönüştürmede dithering kullanımı

DMC

, 1746’da Fransa’nın Mulhouse kentinde kuruldu. Kanaviçe ipinde küresel standart. Mouline Special serisinde yaklaşık 489 düz renk ve 18 renk geçişli ip bulunur. DMC numaraları renge göre sıralı değildir: 1898’de verilmeye başlandılar ve o zamandan beri kendiliğinden birikti. Dünyadaki neredeyse her şema DMC renk kodlarına başvurur. → DMC mi Anchor mı: ayrıntılı karşılaştırma → 489 DMC rengin hepsine göz atın

Double cross stitch (çift çarpı)

Bakın: Leviathan stitch / Smyrna cross.

Drill (taş)

Elmas mozaik kanvasına yerleştirilen faset kesimli reçine parçası; elmas, boncuk ya da mücevher de denir. Kare taşlar 2,5 mm’dir (santimetrede tam 4 taş), yuvarlak taşlar 2,8 mm. Taş renkleri, kanaviçe yapanların muline ip için kullandığı kodların aynısı olan DMC numarasıyla tanımlanır; şemadaki bir kare bir taştır, kanaviçe şemalarının bu kadar temiz dönüşmesinin nedeni de budur. → Kare mi yuvarlak taş mı · → DMC taş renk kartı

Dublin linen (Dublin keteni)

Zweigart’ın 25 ct, %100 keteni. 2 iplik üzerinden işlendiğinde 12,5 ct’ye eşittir; birebir bir etamin karşılığı yoktur ve bu ona 14 ct’den biraz daha büyük, daha rahat bir çarpı verir. Görünür bir doku istediğiniz örnekleme işleri ve primitif tasarımlar için popülerdir.

Dye lot (boya partisi)

Aynı anda boyanmış bir ip partisi. Aynı renk numarasında bile boya partileri arasında hafif farklar olabilir. Büyük projeler için ihtiyacınız olan bütün çileleri aynı partiden, bir seferde alın. Partileri karıştırmak zorundaysanız farkları görünmez biçimde harmanlamak için farklı çilelerden sırayla sıralar işleyin.

E

Easy Count Aida (ızgaralı etamin)

Her 10 çarpıda bir dokunmuş ya da basılmış, ılık suda (40 °C) çıkan ızgara çizgileri olan etamin. Izgara çizme zamanından tasarruf ettirir, ama çoğu kişinin gözden kaçırdığı bir incelik var: ızgara çizgileri çarpıların arasından geçmez, çarpı alanını kaplar; çizgilerin şemadaki ızgara çizgileriyle birebir örtüşmesini bekliyorsanız saymanızı şaşırtabilir.

Ecru

Kırık beyaz ya da krem renkli bir ip ve kumaş tonu. DMC Ecru, Blanc’dan (beyaz) daha sıcak ve daha sarımsıdır. Krem ya da doğal renkli etamin üzerinde Ecru kumaşla bütünleşir, Blanc ise öne çıkar. Yanlış seçim bir tasarımı bulanık ya da göz alıcı biçimde sırıtan bir hâle getirebilir; şemanızın hangisini belirttiğine her zaman bakın.

Edinburgh linen (Edinburgh keteni)

Zweigart’ın 36 ct, %100 keteni. 2 iplik üzerinden işlendiğinde etamin 18 ct’ye eşdeğerdir; ince, ayrıntılı işler. Karmaşık tasarımlar için güzel bir kumaş, ama gözleri yorar. Bu sıklıkta iyi ışık ve büyüteç şart olur.

Embroidery hoop (kasnak)

İşlerken kumaşı gergin tutan yuvarlak bir çerçeve (ahşap, plastik ya da metal). Ucuz, taşınabilir ve yeni başlayanlara uygundur, ama işlerken gevşeyebilir, kumaşta iz bırakabilir ve yerini değiştirdiğinizde biten çarpıları ezebilir. İç halkayı verev şeritle sarmak kumaşta iz kalmasını önlemeye yardımcı olur.

Embroidery scissors (nakış makası)

İpi kumaşa yakın, hassas biçimde kesmek için tasarlanmış küçük, sivri uçlu bir makas (8–10 cm, yani 3–4 inç). Kavisli uçlu türü söküm için özellikle kullanışlıdır. Keskin tutun ve yalnızca ip için kullanın; kağıt ya da bant kesmek onu çabucak köreltir.

Enabling (gaza getirme)

Bir nakışçının bir başkasına bir şey (şema, ip, kumaş ya da alet) aldırmasına ilham vermesi için kullanılan topluluk terimi. “O HAED’i bana o aldırdı” bir iltifattır. FlossTube alışveriş videoları en büyük gaza getirme kanalıdır. El işi topluluğu kültürünün sevilen bir parçası.

English method (İngiliz yöntemi)

Bir sonraki çarpıya geçmeden önce her tam çarpıyı (X’in iki bacağını da) tamamlamak. Tek tek çarpıların yerleşimi üzerinde daha fazla kontrol sağlar; renk geçişli ipler ve tek kalan çarpılar için şarttır. Danimarka yönteminden yavaştır, ama dağınık renkler ve yalnız çarpılar için daha iyidir. → İşleme hızı karşılaştırması (İngilizce)

Etoile (DMC)

DMC’nin ışıltılı ip serisi: %73 pamuk, %27 lurex. Popüler DMC numaralarıyla eşleşen 35 renkte bulunur (başlarında “C” harfi var). Yumuşak ve kolay kullanılır kalırken içine gömülü bir parıltı ekler; gerçek metaliklerden çok daha keyifli bir işleme deneyimi. Boyası akmaz ve makinede yıkanabilir.

Evenweave

Çözgü ve atkıda eşit iplik sayısı olan her kumaş; ama pratikte topluluk “evenweave” kelimesini (etaminin gruplanmış bloklarının aksine) tek iplikli kumaşlar için kullanır. Yüzey daha pürüzsüzdür, ızgara daha az görünür ve iplikler arasında doğal bir merkez delik olduğu için kesirli çarpılar zahmetsizdir. Standart uygulama: 2 iplik üzerinden işlemek; böylece 28 ct evenweave etamin 14 ct’ye eşdeğer olur. → Etamin, evenweave ve keteni karşılaştırın (İngilizce) · → Ayrıntılı evenweave kumaş rehberi

F

Fabric count (kumaş sıklığı)

Bir inçlik uzunluktaki çarpı sayısı (etaminde kare, evenweave’de/ketende iplik). Sıklık arttıkça çarpılar küçülür, ayrıntı incelir, süre uzar. 14 ct (santimetrede yaklaşık 5,5 kare) küresel standarttır. Çoğu sözlüğün yanlış anlattığı kritik bir ayrım: sıklık delik sayısı değil, inç başına çarpı sayısıdır; 14 ct’de inç başına 14 kare ama 15 delik vardır. → Etamin sıklığı nedir? · → Kumaş türleri karşılaştırmalı (İngilizce)

FAD

Fun And Done, yani “eğlenceli ve bitti”. Küçük, hızlı bir proje; BAP’ın tersi. Genellikle bir hafta sonunda ya da birkaç oturumda biter. FAD’ler büyük projeler arasında kafa dağıtmak ya da teslim tarihi sıkışık hediyeler için popülerdir.

FFO

Fully Finished Object, yani “tamamen bitmiş iş”. Yalnızca işlenmiş değil; çerçevelenmiş, gerdirilmiş, yastığa dikilmiş ya da iğnenin ötesinde başka bir şekilde tamamlanmış. FO’dan farkı önemlidir, çünkü bitirme (çerçeveleme, gerdirme, dikiş kısmı) pek çok nakışçının çekindiği ayrı bir beceridir. FFO, yolculuğun tamamlanmış hâlidir.

Floss (muline ip)

Bakın: stranded cotton.

Floss drops (damla ip kartları)

İpi sarmak ve düzenlemek için kullanılan, etiket biçimli küçük ip kartları (çoğu zaman akrilik ya da ahşap, dekoratif). Standart plastik ip kartlarına şık bir alternatif; FlossTube stok turlarında popülerdir. Daha güzel görünürler ama daha az ip alırlar.

Floss rings (ip halkaları)

Belirli bir proje için önceden kesilmiş ip boylarını düzenlemeye yarayan metal ya da plastik halkalar. Her ilmeği renk numarasıyla etiketler ve gerektikçe kat çekersiniz. Özellikle kitler ve yolculukta işlemek için pratiktir.

FlossCross

flosscross.com adresinde ücretsiz, web tabanlı bir şema görüntüleyici ve dönüştürücü. .xsd dosyalarını görüntülemek ve basit görselleri dönüştürmek için temel işlevler sunar. Özel düzenleyicilere göre sınırlıdır, ama hızlı bir önizleme aracı olarak işe yarar. → FlossCross incelemesi

FlossTube

YouTube’daki kanaviçe topluluğu. İçerik üreticileri WIP güncellemeleri, alışveriş paketi açılışları, bitmiş işler, stok turları ve eğitimler içeren numaralı bölümler yayımlar. 500’den fazla kanal kataloglanmış durumda. FlossTube modern el işi eğitim sistemine dönüştü; pek çok nakışçı bildiği her şeyi yüz yüze eğitimden değil videodan öğrendiğini söylüyor.

FO

Finished Object, yani “bitmiş iş”. İşleme tamamlanmıştır: bütün çarpılar, geri iğneler, Fransız düğümleri ve boncuklar yerindedir. Ama çerçevelenmemiş, gerdirilmemiş ya da başka bir şekilde son ürün olarak “bitirilmemiştir”. Tamamen bitmiş hâli için FFO’ya bakın.

Floor stand (ayaklı stant)

Kasnağınızı, Q-Snap’inizi ya da rulo gergefinizi çalışma yüksekliğinde tutan, iki elinizi de işlemeye serbest bırakan ayaklı bir çerçeve tutucu. Daha hızlı olan iki elli tekniği (bir el kumaşın üstünde, bir el altında) mümkün kılar. Romatizması ya da yorgunluk sorunu olan nakışçılar için şarttır. Lowery stant topluluğun premium tercihidir.

Forgotten Stash (FS)

Satın alıp sonra tamamen unuttuğunuz malzemeler; stok düzenlemesi ya da taşınma sırasında yeniden keşfedilir. Unutulmuş stoku bulmanın sevinçli sürprizi bu el işinin küçük mutluluklarından biridir. SINS (Stuff I’ll Never Stitch, “asla işlemeyeceğim şeyler”) ile ilişkilidir ama ondan farklıdır.

Fractional backstitch (kesirli geri iğne)

Bir ızgara karesinin yalnızca bir kısmını kaplayan geri iğne: yarım kare ya da tek bir karenin içinde bir çapraz. Tam bir geri iğnenin (İngilizce) fazla ağır kalacağı ince ayrıntı işlerinde kullanılır. Her şemada kullanılmaz, ama ayrıntılı portre ve manzara tasarımlarında karşınıza çıkar.

French knot (Fransız düğümü)

İpi iğnenin çevresine sarıp yakındaki bir noktadan kumaşa geri çekerek oluşturulan küçük, kabarık bir nokta. Yeni başlayanlar için kötü şöhretli bir zorluktur. En sık yapılan iki hata: fazla sarmak (standart iki sarımdır) ve iğneyi aynı deliğe geri sokmak (asıl deliğin içine değil, yanına batırın). Gövdesi her yerde aynı kalınlıkta olan bir milliner iğnesi, sarımları bozmadığı için işe yarar. → Kanaviçe iğne türleri (İngilizce)

Frog Fairy (Sökme perisi)

İşleme hatalarından sorumlu efsanevi yaratık. Birkaç sıra geride bir hata keşfettiğinizde Sökme perisi sizi ziyaret etmiş demektir. Sökmek zorunda kalmanın sinir bozukluğuyla başa çıkmanın neşeli bir yolu.

Frogging (sökmek)

Bir hatayı düzeltmek için iğneleri sökmek. Adı, İngilizcede “rip it, rip it” (“sök onu, sök onu”) sözünün kurbağanın “ribbit” sesine benzemesinden gelir. Ön yüzde keskin, kavisli uçlu bir makas, kalıntılar için ince bir cımbız, kalan tüyler için bir diş fırçası kullanın. En önemli sökme ipucu: durup gerçekten sökmeniz gerekip gerekmediğini sorun; küçük sapmalar çoğu zaman sizden başka kimseye görünmez. → Kanaviçe hataları nasıl düzeltilir

Full coverage (tam kaplama)

Kumaştaki her karenin işlendiği, fon kumaşının hiç görünmediği bir şema. Etamin 14 ct’nin bir inç karesi (yaklaşık 6,5 cm²) 196 çarpı alır (14 × 14). Tam kaplama projeler göz kamaştırıcıdır ama çok daha uzun sürer; büyük tasarımlarda yüzlerce, hatta binlerce saat düşünün. → Tam kaplama için renk sayısı

Full drill (tam kaplama elmas mozaik)

Kenardan kenara taşla kaplanan bir elmas mozaik kanvası; yalnızca motifin baskılı bir fon üzerinde taşlandığı partial drill (kısmi kaplama) bunun tersidir. Fotoğraflı işlerde varsayılan tam kaplamadır ve Stitchmate’in şemaladığı da budur. → Elmas mozaik nedir?

G

The Gentle Art

Ohio merkezli, ABD’li bir elde boyanmış ip markası; iki seride 200’den fazla renk sunar: Sampler Threads (daha renk geçişli) ve Simply Shaker (daha yumuşak tonlu). Classic Colorworks’ün aksine The Gentle Art iplerinin boyası akmaz; elde boyanmış ip seçerken önemli bir ayrım. → Gentle Art renk kartı

Gridding (ızgara çizme)

Kumaşınızı şema çizgileriyle eşleşen 10 × 10’luk bir ızgarayla işaretlemek; göz korkutan boş bir alanı yönetilebilir bölümlere çevirir. En iyi yöntem misina ya da Easy Count Guideline (tek filamentli iplik) kullanmaktır: iğne yanlışlıkla delemez ve temizce çekilip çıkar. Suda çözünen kalemler de iş görür ama uzun süre kalırsa leke bırakabilir. Frixion kalemlerin ciddi bir dezavantajı var: ısıyla silinen çizgiler soğukta yeniden ortaya çıkabilir.

Grime guard (kasnak kılıfı)

Kasnağınızın ya da Q-Snap’inizin dış halkasına sarılan, işinizi elinizdeki yağdan ve kirden koruyan bir kumaş kılıf. Ellerinizin çerçeve kenarını tekrar tekrar kavradığı, büyük ve uzun süreli projelerde özellikle kullanışlıdır. Sonsuz sayıda dekoratif kumaşta bulunur; bir koleksiyon fırsatı daha.

H

HAED

. Devasa tam kaplama şemalarda uzmanlaşmış bir şema firması; genellikle 80–90’ı aşkın renkle 150.000 ile 500.000’i aşan çarpı. “HAED” her türlü dev, iddialı proje için topluluğun kısaltmasına dönüştü. Bunlar yıllar sürer ve gerçek bir bağlılık ister. HAED şemalarında yalnızca tam çarpı kullanılır; geri iğne, Fransız düğümü ya da kesirli çarpı yoktur. → HAED boyutundaki projeler için süre tahminleri (İngilizce)

Half stitch (yarım çarpı)

Dönüş vuruşu olmadan bir çarpının tek bir çapraz bacağı. Kumaş göründüğü için şeffaf, daha açık bir etki yaratır. Fonlar, gölgelendirme ve öğelerin geride kalıyormuş gibi görünmesi için kullanılır. Teknik olarak goblendeki yarım iğneyle aynıdır. → Düzenleyicide çarpı türleri · → Kanaviçe iğne türleri (İngilizce)

Hand-dyed thread (elde boyanmış ip)

Zanaatkâr üreticilerin (Weeks Dye Works, Classic Colorworks, The Gentle Art ve diğerleri) tek tek boyadığı, her çilesi biraz farklı olan kendine özgü renk geçişleri yaratan ip. Örnekleme işleri ve primitif tasarımlar için çok değerlidir. Aynı renkten birden fazla çileye ihtiyacınız varsa hepsini birlikte alın ve farkları harmanlamak için çileleri sırayla kullanın. → Elde boyanmış ip rehberi (İngilizce)

Happy dance (sevinç dansı)

Bir sayfayı, bir bölümü ya da bütün bir projeyi bitirdiğinizde yapılan kutlama. Çoğu zaman sosyal medyada fotoğraf ya da video olarak paylaşılır. Page party’ler (bir şema sayfasının tamamlanmasını kutlamak) HAED topluluğunda popüler olan özel bir sevinç dansı biçimidir.

Hardanger fabric (Hardanger kumaşı)

İplikleri çiftler hâlinde dizilmiş, 22 ct, %100 pamuk bir kumaş. Aslen Norveç’in Hardanger nakışı (kesme ve iplik çekme işi içeren sayılarak işlenen bir teknik) için tasarlandı. Etamin icat edilmeden önce en yaygın kanaviçe kumaşı buydu. Hâlâ ince kanaviçe ve Hardanger projelerinde kullanılır.

Haul (alışveriş paketi)

Kanaviçe malzemesi alışverişi ve bunları gösteren FlossTube video türü. Şema, ip, kumaş ve iğne tutucu alışverişleri standart içeriklerdir. Alışveriş videoları “gaza getirmenin” ana aracıdır.

Herringbone stitch (balıksırtı iğnesi)

Örgülü, zikzak bir etki yaratan dekoratif bir iğne. Çapraz iğneler sırayla değişen yönlerde üst üste biner ve dokulu bir şerit oluşturur. Bordür, dolgu ya da tek başına dekoratif öğe olarak kullanılır. Görünür bir doku için birden fazla katla en iyi sonucu verir.

Hoop butt (kasnak izi)

Kasnağın iç halkasının kumaşta bıraktığı çukur ya da iz. Etaminde genellikle geçicidir (yıkamayla çıkar), ama hassas kumaşlarda kalıcı olabilir. Kasnak kılıfı kullanarak, iç halkayı verev şeritle sararak ya da oturumlar arasında kumaşı kasnaktan çıkararak önleyin.

IHSW

International Hermit and Stitch Weekend, yani “uluslararası evde kal ve işle hafta sonu”. Her ayın üçüncü hafta sonu, dünyanın dört bir yanındaki nakışçılar evde kalıp olabildiğince çok işlemeye ve ilerlemelerini sosyal medyada paylaşmaya söz verir. Sevilen bir topluluk geleneği.

I

In the hand (elde işleme)

Hiçbir çerçeve, kasnak ya da stant olmadan, kumaşı doğrudan elde tutarak işlemek. Bazı deneyimli nakışçılar hızı ve taşınabilirliği nedeniyle bunu tercih eder, ama gerginlik eşitsizliği yaratabilir. Yumuşak evenweave ya da keten yerine etamin gibi daha sert kumaşlarda daha iyi çalışır.

J

Jobelan

Wichelt Imports’un %51 pamuk / %49 modal (kayın ağacı viskonu) evenweave kumaşı. 20, 25, 28 ve 32 ct olarak bulunur. Lugana’ya çok benzer, ama kırışmaya karşı daha dirençlidir ve modal lifinden gelen hafif bir parlaklığı vardır. Etaminden bir üst basamağa geçen nakışçılar için bir başka mükemmel seçenek.

K

KG Chart

Ikuta Software’in (iktsoft.net) 2000’den beri var olan Windows şema tasarım programı. Kesirli çarpılar, Fransız düğümleri ve Hardanger iğneleriyle sıfırdan özgün tasarımları şemalamak için yetenekli bir araç. Ücretsiz LE sürümü artık yok ve geliştirici ücretli Pro sürümünü eski ürün olarak tanımlıyor: yeni lisans satmıyor ve alıcıları platformlar arası halefi StitchSketchEx’e yönlendiriyor. Mevcut sahipler kullanmaya devam edebilir (1.42.8 sürümü Nisan 2026’da çıktı). Stitchmate ile KG-Chart karşılaştırmamıza bakın. → Kanaviçe programları incelemesi

Kit (kanaviçe kiti)

İhtiyacınız olan her şeyi içeren hazır paketlenmiş bir kanaviçe projesi: kumaş, (önceden ayrılmış) ip, iğne, şema ve talimatlar. Kitler karar verme yükünü ortadan kaldırır; yeni başlayanlar ya da hediye için idealdir. Popüler kit markaları arasında Dimensions, Riolis ve Lanarte var.

Kitting up (malzeme hazırlama)

Bir şemanın renk listesinden yola çıkarak bir projenin malzemelerini toplamak: elmas mozaikte dökme taşları DMC koduna ve adede göre sipariş etmek, goblende bir kanava için yünleri ayırmak. Bir şemanın taş listesi aynı zamanda malzeme alışveriş listesidir.

Knit Companion

knitcompanion.com’un öncelikle örgü şemalarını takip etmek için yapılmış, bazı kanaviçecilerin şemada gezinmek için kullandığı mobil uygulaması. Bulunduğunuz satırı vurgular ve tamamlanan bölümleri işaretlemenizi sağlar. Kanaviçeye özel değildir ama temel şema takibi için iş görür. → Kanaviçe programları incelemesi

Kreinik

kreinik.com’un metalik iplerde sektör standardı olan markası; eskiden “Balger” adıyla satılıyordu (Balger diyen eski şemalar Kreinik’i kasteder). Birden fazla kalınlıkta 200’ü aşkın renk. Kanaviçede 14–18 ct kumaş için ilk tercih Very Fine #4 Braid’dir. Daha kısa ip boyları kullanın, örgülü ipleri katlarına ayırmayın ve bükümü açmak için iğneyi sık sık serbest bırakın.

L

Lacing (bağcıkla gerdirme)

Biten kanaviçeyi çerçeveye yerleştirmek için bir bitirme tekniği. Kumaş sert bir kartonun üzerine gerilir ve fazla kenarlar arkada kalın bir iple zikzak şeklinde birbirine bağlanarak eşit bir gerginlik sağlanır. Bant ya da yapıştırıcı kullanmanın alternatifidir ve profesyonel çerçevecilerin tercih ettiği yöntemdir.

Lap stand (kucak standı)

Otururken kucağınıza ya da bacaklarınızın arasına yerleşen, ayaklı bir taban olmadan kasnağınızı ya da Q-Snap’inizi destekleyen bir çerçeve tutucu. Ayaklı standdan daha taşınabilirdir ve yine de iki elinizi serbest bırakır.

Laying tool (ip düzeltici)

İşlerken ip katlarını kumaşın üzerinde düzleştirip ayırmaya yarayan ince bir çubuk (metal, ahşap ya da plastik); railroading’e benzer ama fiziksel bir araçla yapılır. Daha da düz iğneler verir. En çok ipek işlerinde ve yarışma işlerinde kullanılır.

Lazy daisy (papatya iğnesi)

Bir taç yaprağı ya da yaprak şekli oluşturan ayrık bir zincir iğnesi. Tek bir ilmek, ucunda minik bir tutturma iğnesiyle sabitlenir. Kanaviçeyi serbest nakışla birleştiren şemalarda çiçek yaprakları, yapraklar ve küçük dekoratif vurgular için kullanılır.

Leviathan stitch (Leviathan iğnesi)

Smyrna cross (İzmir çarpısı) ya da çift çarpı da denir. Üzerine dik bir artı işareti (+) atılmış standart bir çarpı (X); kabarık, dokulu bir tümsek oluşturur. Adını antik Smyrna’dan, bugünkü İzmir’den alır. En iyi 4 ya da daha fazla kumaş ipliği üzerinden işlenir; 2 iplik üzerinden tek tek öğeler görünmez.

Light Effects (DMC)

DMC’nin 6 katlı metalik polyester muline ip serisi. Karanlıkta parlayan seçenekler dahil 36 renk. Katlarına ayrılabilir (Kreinik örgülü iplerinin aksine), ama kullanımı kötü şöhretli biçimde zordur: çoğu özel ipten daha fazla dolaşma, söküklenme ve genel bir sinir bozukluğu. Kısa boylar, ip yumuşatıcı ve sabır kullanın.

Light pad / light box (ışıklı tablet)

Delikleri ve ızgara çizgilerini görünür kılmak için koyu renkli kumaşın arkasına yerleştirilen ince, aydınlatmalı bir yüzey. Deliklerin başka türlü neredeyse hiç görülemediği siyah ya da lacivert etamin/keten üzerine işlemek için şarttır. Parlaklığı ayarlanabilen LED panellere bakın.

Linen (keten)

Keten bitkisinin liflerinden yapılan kumaş; dünyanın en eski tekstillerinden biri. Ketenin belirleyici özelliği doğal düzensizliğidir: iplik kalınlıkları değişir ve başta yeni başlayanları ürküten ama 2 iplik üzerinden işlerken görünmez olan “slub”lar (kalın-ince düğümlenmeler) oluşturur. Doğal parlaklığı, güzel dökümü ve eski zaman karakteri için çok değerlidir. Zweigart ketenlerine şehir adları verir: Dublin (25 ct), Cashel (28 ct), Belfast (32 ct), Edinburgh (36 ct), Newcastle (40 ct). → Keten, evenweave ve etamin karşılaştırmalı (İngilizce) · → Evenweave ve keten markaları karşılaştırmalı

LNS

Local Needlework Shop, yani “mahalledeki nakış dükkânı”. (Michaels ya da JOANN gibi büyük zincirlerin aksine) bağımsız, uzmanlaşmış bir hobi mağazası. Bu dükkânlar genellikle daha geniş bir özel kumaş, elde boyanmış ip ve kit seçkisi taşır; ayrıca kurslar ve topluluk etkinlikleri düzenler. Yakınınızda varsa desteklemeye değer.

Long stitch (uzun düz iğne)

Herhangi bir yönde birden fazla kumaş deliğini kaplayan düz bir iğne; hayvan bıyıkları, çiçek sapları ya da yazı vurguları gibi tasarım öğeleri için kullanılır. Çarpı değildir; tek bir düz çizgidir. Sarkmadan önceki pratik azami uzunluk kumaşınıza ve çerçevelemenize bağlıdır.

Loop start (ilmekle başlangıç)

Topluluğun ipi düğümsüz sabitlemek için tercih ettiği yöntem. Bir katı iki kat uzunlukta kesin, ikiye katlayın, iki kesik ucu iğneye geçirin, ilk yarım çarpıyı atın, sonra iğneyi arka yüzdeki ilmeğin içinden geçirin. Kusursuz düz bir sabitleme oluşturur. Tek sınırlaması: yalnızca çift kat sayılarında (2, 4, 6) işe yarar.

Lugana

Zweigart’ın %52 pamuk / %48 viskon amiral gemisi evenweave kumaşı. Çok geniş bir renk yelpazesiyle 20, 25, 28, 32 ve 36 ct olarak bulunur. Yumuşak döküm, lüks his ve etaminden bir üst basamağa geçen nakışçılar için en popüler evenweave seçimi. 28 ct sürümü 2 iplik üzerinden işlendiğinde etamin 14 ct’ye eşittir. → Lugana ve diğer evenweave markaları karşılaştırmalı

M

Madeira

Yaklaşık 380 renk sunan, ayırt edici bir özelliği olan Alman ip markası (madeira.com): 10 m’lik (11 yardalık) çileler (DMC’nin 8 m’lik, yani 8,7 yardalık çilelerinden çile başına %25 daha fazla ip). Stick Twist serisi ipi dolaştırmadan veren yenilikçi spiral bir ambalaj kullanır. Fiyatı DMC ile benzerdir. → İp markaları karşılaştırması · Madeira renk kartı

Magnifier (büyüteç)

Saymayı ve işlemeyi kolaylaştırmak için kumaştaki ayrıntıyı büyüten, elleri serbest bırakan bir büyütme aracı (mandallı, standlı ya da kafa bantlı). Kumaş sıklığı arttıkça giderek vazgeçilmez olur. 40 yaşın üzerindeki pek çok nakışçı, büyütecin 18 ct ve daha ince kumaşlardan aldıkları keyfi tamamen değiştirdiğini söyler.

Markup R-XP

markuprxp.com’un dijital şemaları tablette vurgulama, yakınlaştırma ve ilerleme takibi gibi özelliklerle gösteren kanaviçe şeması okuyucu uygulaması (Android ve iOS). Şema gösteriminde farklı güçlü yanları olan bir Pattern Keeper alternatifi. → Markup R-XP incelemesi

MCBAP

Massively Complicated BAP, yani “aşırı karmaşık devasa proje”. Yalnızca büyük değil teknik olarak da zorlu bir BAP: dev bir çarpı sayısının üstüne bol tek kalan çarpı, çok sayıda renk, kesirli çarpılar, özel ipler ve geri iğneler. Kanaviçedeki nihai meydan okuma.

Messy back vs neat back (dağınık arka yüz mü, düzgün arka yüz mü)

İşinizin arka yüzünün düzgün olması gerekip gerekmediğine dair süregelen (dostane) tartışma. Düzgün arka yüz savunucuları ip geçişi olmayan paralel iğneler hedefler; dağınık arka yüz savunucuları ise arka yüzün asla görülmediğini ve düzgünlüğün dayanıklılığı etkilemediğini söyler. Pratikteki gerçek: aşırı dağınık arka yüzler önden görünen ip yumruları oluşturabilir, ama kusursuz bir arka yüze takılmak ciddi zaman ekler.

Metallic thread (metalik ip)

Metal ya da metal efektli lif içeren her ip. Kreinik örgülü iplerini, DMC Light Effects’i, DMC Diamant’ı, karışım filamentlerini ve diğerlerini kapsar. Bir kategori olarak metalikler çalışması en sinir bozucu iplerdir: söküklenir, dolaşır, yarılır. Kısa boylar (30–38 cm, yani 12–15 inç), ip yumuşatıcı kullanın ve arka yüzün düzgünlüğü konusunda beklentilerinizi düşürün. → Metalik ip ipuçları ve markaları (İngilizce)

Mill Hill beads (Mill Hill boncukları)

Pek çok renk ve yüzey bitişinde Japon cam kum boncuklar; kanaviçeye boncuklu vurgular eklemek için standart marka. Boncuk iğnesiyle yarım çarpı atılarak dikilir. Mill Hill’in delikli kağıt üzerine popüler mevsimlik Buttons & Beads kitlerinin ayrılmaz parçasıdır.

Monaco

Charles Craft’ın (bugün DMC) 28 ct, %100 pamuk evenweave’i. ABD’de üretilir ve ithal kumaşlardan %33’e kadar daha ağırdır. Ekstra sertliği sayesinde bazı nakışçılar onu kasnaksız işleyebilir; evenweave için alışılmadık bir durum.

Motif

Bir şemanın içindeki tek, kendi başına bütünlüklü bir tasarım öğesi: bir çiçek, bir harf, bir bordür tekrarı. Şemalar çoğu zaman bir araya getirilmiş birden fazla motiften oluşur. Motifler küçük, hızlı projeler olarak tek başlarına da durabilir.

MSAL

Mystery Stitch-A-Long, yani “gizemli birlikte işleme”. Şemanın aşama aşama yayımlandığı bir SAL; son tasarımı tamamlanana kadar bilmezsiniz. Tasarımcılar her hafta ya da her ay yeni bir bölüm yayımlayarak merak ve topluluk katılımı yaratır.

Murano

Zweigart’ın 32 ct evenweave’i. 2 iplik üzerinden işlendiğinde etamin 16 ct’ye eşittir. 14 ct’den daha ince ayrıntı isteyip 18 ct alanına atlamak istemeyen nakışçılar için iyi bir orta seçenek.

N

Nashville Needlework Market

ABD’nin en büyük yıllık toptan nakış ticaret fuarı; TNNA tarafından düzenlenir ve her şubat/mart Nashville’de yapılır. Yeni şema yayınları, kumaş tanıtımları ve alet lansmanları toplulukta büyük heyecan yaratır. FlossTube içerik üreticileri katılır ve “Nashville alışverişlerini” paylaşır; yılın en büyük gaza getirme etkinliği.

Needle minder (iğne tutucu mıknatıs)

İşlemediğiniz zamanlarda iğnenizi kumaşınıza tutturan dekoratif, mıknatıslı bir tutucu. İki küçük neodimyum mıknatıs kumaşı arada sıkıştırır, dekoratif parça üstte durur. Kocaman bir koleksiyon alt kültürü doğurdu: Etsy’de binlerce el yapımı tasarım var ve nakışçılar koleksiyonlarını metal panolarda sergiliyor. Kalp pillerinden ve kredi kartlarından uzak tutun.

Needle threader (iğne takma aparatı)

İğnenin deliğinden geçen, ipinizi yakalayıp geri çeken ince tel halkalı küçük bir alet. İnce iğneler ve yaşı ilerleyen gözler için son derece yararlıdır. Ucuz, preslenmiş metal olanlar kolay kırılır; sağlam bir tane alın.

NESTY

Not Even Started Yet, yani “daha başlanmadı bile”. Sahip olduğunuz ama başlamadığınız bir şema; yalnızca stokunuzda ve hayal gücünüzde var. Her nakışçının NESTY’leri vardır. Şema edinmekle onlara başlamak arasındaki boşluk hobinin temel özelliklerinden biridir.

Newcastle linen (Newcastle keteni)

Zweigart’ın 40 ct, %100 keteni. 2 iplik üzerinden işlendiğinde 20 ct’ye eşdeğerdir; yalnızca uzmanlar için aşırı ince, minyatür ölçekli iş. Bu sıklıkta standart bir şema minicik ve inanılmaz ayrıntılı olur. Yüreği zayıf olanlara ya da büyüteçsiz çalışanlara göre değil.

NIP

New In Package, yani “ambalajında yeni”. Hâlâ orijinal ambalajında mühürlü duran malzemeleri (genellikle kit ya da şema) belirtir; stok eritirken ya da ikinci el alırken yeniden satış değeri açısından önemlidir.

O

Olympus

Yüksek kaliteli nakış ipi sunan bir Japon ip markası. Japonya dışında daha az bulunur, ama belirli renk seçenekleri ve pürüzsüz işleme kalitesi nedeniyle aranır. Cosmo ile birlikte daha geniş Japon el işi malzemeleri geleneğinin bir parçasıdır.

ONS

Online Needlework Store, yani “internetteki nakış mağazası”. LNS’nin internetteki karşılığı: çevrimiçi faaliyet gösteren uzman nakış satıcıları. 123stitch.com, Nordic Needle ve Stitched Modern gibi mağazalar yakınında bir nakış dükkânı olmayan nakışçıların boşluğunu doldurur.

OOAK

One Of A Kind, yani “eşsiz”. Tekrarlanamayan, benzersiz bir ürünü tanımlar; genellikle hiçbir parçası birbirinin aynısı olmayan elde boyanmış kumaş ya da ip. Picture This Plus ve Forbidden Fiber Co. gibi zanaatkâr üreticiler için bir satış avantajıdır.

OOP

Out Of Print, yani “baskısı tükenmiş”. Artık üretilmeyen bir şema, kit ya da şema kitabı. OOP ürünler, özellikle emekli olmuş sevilen tasarımcılardan geliyorsa, ikinci elde yüksek fiyatlar bulabilir. eBay’e, Facebook stok eritme gruplarına ve Etsy’nin vintage bölümlerine bakın.

ORT

Old Ratty Threads, yani “eski püskü ipler” (kısaltma aslında sonradan uydurulmuş; kelime Orta Aşağı Almancada “yemek artıkları” anlamına gelen sözcükten gelir). İp uçlarını kestikten sonra kalan minik ip kırpıntıları. Pek çok nakışçı ORT’leri dekoratif cam kavanozlarda biriktirir; atığı, işleme yılınızın renkli bir görsel kaydına dönüştüren bir gelenek.

ORTament

Bir yıl boyunca biriktirilmiş ORT’lerle doldurulan, yılı yazılmış renkli bir hatıraya dönüşen şeffaf bir yılbaşı süsü. Sevimli bir yıllık gelenek. Önemli bir not: ORT’leri kuşların yuva yapması için dışarı bırakma yönündeki eski tavsiye artık Audubon Derneği tarafından önerilmiyor; ip yavru kuşlara dolanabilir.

Over one (tek iplik üzerinden)

Her çarpının her yönde bir kumaş ipliğini kapladığı işleme. Yüksek sıklıklı evenweave/keten üzerinde aşırı ince ayrıntı için ya da standart sıklıktaki etaminde kullanılır. Etamin üzerindeki işlerin çoğu doğası gereği tek iplik üzerindendir.

Over two (2 iplik üzerinden)

Her çarpının her yönde iki kumaş ipliğini kapladığı işleme. Evenweave ve keten için standart yöntem. 28 ct evenweave’in etamin 14 ct ile aynı bitmiş ölçüyü vermesinin nedeni budur: fiilen inç başına 14 çarpıyla (santimetrede yaklaşık 5,5 kare) işlersiniz.

Overdyed thread (üstten boyanmış ip)

Tonların katın boyu boyunca değişmesi için birden fazla renkle art arda boyanmış ip. En bilinen markalar Weeks Dye Works ve Classic Colorworks’tür. Etki incedir: renk geçişli iplerin cesur renk değişimlerinin aksine üstten boyanmış ipler yumuşak, eskitilmiş bir görünüm yaratır.

P

Page party (sayfa kutlaması)

Çok sayfalı bir şemanın bütün bir sayfasının tamamlanmasını kutlamak. Onlarca şema sayfasına yayılan BAP’ler ve HAED’ler için her sayfanın bitmesi bir fotoğrafı, bir sosyal medya paylaşımını ya da bir FlossTube bölümünü hak eden gerçek bir dönüm noktasıdır.

Parking method (park yöntemi)

İpi bitirip yeniden başlamak yerine, iplenmiş iğneleri her rengin bir sonraki göründüğü konumda kumaşa “park ettiğiniz” bir işleme tekniği. Park yöntemini kullananların çoğu 10 × 10 çarpılık bloklarla (İngilizce) çalışır. Atlanan çarpıları ortadan kaldırır ve ip israfını azaltır, ama çok sayıda sarkan ip ve daha dik bir öğrenme eğrisi gerektirir. HAED gibi tek kalan çarpısı bol tam kaplama şemalar için şarttır. → Park yöntemi işleme hızını nasıl etkiler (İngilizce)

Partial coverage (kısmi kaplama)

Yalnızca tasarım öğelerinin işlendiği, fon kumaşının görünür kaldığı bir şema. Geleneksel kanaviçe estetiği ve tam kaplamadan çok daha hızlı. Kısmi kaplama tasarımlar bugün Etsy’nin çok satanlarının kabaca %77’sini oluşturuyor.

Pattern Keeper

patternkeeper.app’in, PDF kanaviçe şemalarını renk vurgulama, ilerleme takibi ve otomatik sembol tanıma gibi özelliklerle etkileşimli dijital şemalara dönüştüren mobil uygulaması (yalnızca Android). Pek çok nakışçının şema takip etme biçimini kökten değiştirdi. Uyumlu PDF biçimi şema satıcıları için giderek daha önemli hâle geliyor. → Kaliteli bir şema PDF’sini ne belirler → Pattern Keeper uyumlu dışa aktarmalar → Pattern Keeper ile Stitchmate’in tarayıcıdaki ilerleme takibi → Kanaviçe programları incelemesi

Pattern mill (şema fabrikası)

Elle hiçbir iyileştirme yapılmamış, otomatik dönüştürülmüş şemaları seri üretip Etsy ve Amazon’da çok büyük hacimde, ucuza satan (çoğu zaman telif hakkıyla korunan görseller kullanan) satıcılar için kullanılan aşağılayıcı bir terim. Tehlike işaretleri: mağaza başına binlerce ilan, gerçekten işlenmiş örneklerin fotoğrafı yok, aşırı düşük fiyatlar ($1–3), aşırı renk sayısı (90–120’den fazla) ve tek kalan çarpılara boğulma. Topluluğun süregelen en önemli tartışması. → Şema fabrikaları neden tek kalan çarpı üretir (İngilizce)

PCStitch

pcstitch.com’un onlarca yıl pazar lideri olmuş Windows masaüstü şema düzenleyicisi. Yetenekli ama eskimiş; arayüzü yıllardır anlamlı biçimde değişmedi. Şema satıcıları arasında hâlâ yaygın olarak kullanılıyor, ama modern kullanıcı deneyiminin eksikliği ve tarayıcı tabanlı alternatifler bir açık yarattı. → PCStitch incelemesi

Pearl cotton (koton perle)

Belirgin, ip halat benzeri bir dokusu ve hafif bir parlaklığı olan, katlarına ayrılmayan bükümlü bir ip. 3 (en kalın), 5, 8 ve 12 (en ince) numaralarda bulunur. Hardanger nakışı, dekoratif bordürler ve özel iğneler için kullanılır. İpi olduğu gibi, tamamıyla kullanırsınız; katlara ayrılmaz.

Perforated paper (delikli kağıt)

Delikleri zımbalanmış ince karton; genellikle 14 ct (başlıca marka Mill Hill’dir). Söküklenmeden istenen her şekle kesilebildiği için yılbaşı süsleri, kitap ayraçları ve 3B yapılar için idealdir. Yıkanamaz ve fazla sıkı işlenirse yırtılır.

Perforated plastic / plastic canvas (plastik kanava)

Çerçeve gerektirmeyen ve söküklenmeden kesilebilen sert bir işleme yüzeyi. Çoğu kişinin gözden kaçırdığı bir incelik: üç türü vardır. Kanaviçe plastik kanavası (14 ct, yuvarlak delikli) kanaviçe için doğru olanıdır. Goblen plastik kanavası (dikdörtgen delikli, 5/7/10 delik/inç) kanaviçe için değildir. Lord Libidan, çoğu kişinin yanlışını aldığını belirtiyor.

Petite stitch (küçük çarpı)

Normal bir çarpı alanının dörtte biri üzerine işlenen minik bir çarpı. Bir standart çarpı karesine dört küçük çarpı sığar. Teknik olarak yarım çarpıdan daha iyi örtücülük sağlayan kontinental tarzda bir yarım iğnedir. İnce ayrıntı eklemek ya da derinlik etkisi yaratmak için kullanılır.

PHD

Project Half Done, yani “yarısı bitmiş proje”. Bir gün bitirip bitirmeyeceğinizden emin olamayacağınız kadar uzun süredir terk edilmiş, ama henüz resmî olarak UFO ilan etmediğiniz bir WIP. Aktif proje ile kabullenilmiş yenilgi arasındaki araf.

Pic2Pat

pic2pat.com adresinde ücretsiz, çevrimiçi bir fotoğraftan şemaya dönüştürücü. Bir fotoğraf seçersiniz (cihazınızda kalır), canlı önizlemeyle ayarlarsınız (renk akışı, kontrast, parlaklık, beyaz dengesi, doygunluk), bir palet, kumaş sıklığı ve boyut seçersiniz, sonra farklı renk sayılarıyla üretilmiş birkaç sürüm arasından birini seçip bir PDF şema indirirsiniz. Şemayı çarpı çarpı düzenleyemezsiniz ve tek kalan çarpıları temizleme yoktur; bu yüzden fotoğraf dönüştürmelerinde çok sayıda dağınık tek çarpı olabilir. → Stitchmate ile Pic2Pat → Pic2Pat incelemesi

PIGS

Projects In Grocery Sacks, yani “market poşetindeki projeler”. Düzgün proje çantaları yerine plastik poşetlerde saklanan UFO’lar ve WIP’ler. Çoğu nakışçının saklama sisteminin gerçeğini kabul eden, kendiyle dalga geçen bir terim.

Pin stitch (iğne başı sabitleme)

Yalnızca 1–2 kumaş ipliğini yakalayan, 2–3 kez tekrarlanan minik iğnelerle yapılan, neredeyse görünmez bir sabitleme tekniği. Sonraki çarpıların altında kaybolur. İpin altından geçirilebileceği komşu çarpıların olmadığı tek kalan çarpılar ve yalnız tek çarpılar için ilk tercih edilen başlangıç yöntemidir.

PIT

Projects In Totes, yani “bez çantadaki projeler”. PIGS’in bir çeşidi; aynı kavram, biraz daha havalı saklama. Market poşetinden gerçek bez çantalara geçiş kişisel bir gelişimi ya da en azından daha iyi bir düzeni temsil eder.

Presencia (Finca)

Presencia Hilaturas’ın (1960’ta kuruldu) son derece pürüzsüz, %100 Mısır pamuğundan 321 renk muline ip sunan İspanyol ip markası. Gerçek metal içeren metalik ip seçeneği ve redwork (beyaz kumaş üzerine kırmızı ip) tasarımlarındaki popülerliğiyle de bilinir. → Presencia renk kartı

Printed chart (basılı şema)

Dijital olarak gösterilmek yerine kağıda basılmış bir şema. Bazı nakışçılar üzerine işaret koyabilecekleri, katlayıp yayabilecekleri fiziksel şemaları kesinlikle tercih eder. Basılı şemalar genellikle ekrandan daha büyük ve daha kolay okunur, ama otomatik vurgulama ya da ilerleme takibi yapamaz. → Yazdırılabilir bir PDF şema dışa aktarın

Project monogamy vs project polygamy (tek proje mi, çok proje mi)

Aynı anda tek bir proje mi işlediğiniz (tek eşlilik; nadir) yoksa aynı anda birden çok WIP mi sürdürdüğünüz (çok eşlilik; son derece yaygın). Nakışçıların çoğu çok eşlidir; ruh hâline, taşınabilirliğe ya da konsantrasyon düzeyine göre projeler arasında dönüşümlü çalışır.

Q

Q-Snap

Q-Snap’in kumaşı geçmeli kelepçelerle tutan, dört taraftan davul gibi gerginlik sağlayan PVC boru çerçeve sistemi. (Kasnakların aksine) biten çarpıları ezmez ve birbirinin yerine geçebilen parçaları boyutları karıştırmaya izin verir (15, 20, 28, 43 cm; yani 6, 8, 11, 17 inç). Pek çok deneyimli nakışçı Q-Snap’i günlük kullanım için en iyi tutucu sayar.

Quarter stitch (çeyrek çarpı)

Bir ızgara karesinin bir köşesinden merkezine giden çapraz bir iğne. Aynı karedeki bir yarım çarpıyla birleşince üç çeyrek çarpı oluşur. Çeyrek çarpılar kavisli çizgileri ve ince ayrıntıyı mümkün kılar. Etaminde orta bloğu sivri bir iğneyle delmeyi gerektirir; ileri düzey nakışçıların evenweave’i tercih etmesinin başlıca nedenlerinden biri budur. → Kanaviçe iğne türleri (İngilizce)

R

Railroading (katları paralel yatırma)

Her iğneden önce iğneyi ip katlarının arasına yerleştirip katları demiryolu rayları gibi düz ve paralel yatmaya zorlamak. Belirgin biçimde daha dolgun, daha düzgün ve daha iyi örten çarpılar verir. En çok açık renkli kumaş üzerindeki koyu iplerde ve aynı iğnede ip karıştırmada (İngilizce) önemlidir. Dürüst ödünleşim: kalıcı olarak daha yavaştır ve nakış yapmayanlar farkı asla fark etmez.

RAK

Random Act of Kindness, yani “rastgele iyilik”. Başka bir nakışçıya hiçbir neden yokken sürpriz bir hediye (ip, şema, iğne tutucu) göndermek. Facebook gruplarında ve FlossTube arkadaşları arasında yaygın, güzel bir topluluk geleneği.

Rhodes stitch (Rhodes iğnesi)

Mary Rhodes tarafından icat edildi (1980 tarihli kitabında anlatılır). Üst üste binen düz iğneler geometrik bir şeklin çevresinde yelpaze gibi açılarak ortada belirgin, kabarık bir girdap oluşturur. En üstteki iğnenin tutarlı bir açıyla yatması için her zaman aynı konumdan başlayın. Özellikle ipek ya da metalik iplerle göz kamaştırıcı görünür.

Rice stitch (pirinç iğnesi)

X’in her kolunun üzerine küçük çapraz iğneler atılmış bir çarpı; dokulu, taneli bir etki yaratır (adı da buradan gelir: “pirinç”). Çoğu zaman iki renkle işlenir: biri taban çarpısı için, kontrast bir renk de her bacağın üzerindeki küçük iğneler için.

Rotation (proje rotasyonu)

Birden çok WIP arasında bir programa göre dönüşümlü çalışma sistemi: süreye göre (her birine 15 dakika), çarpı sayısına göre (proje başına 100 çarpı), güne göre ya da ruh hâline göre. Büyük projelerin tükenmişlik yaratmadan ilerlemesini sağlar. Pek çok nakışçı resmî rotasyon programları hazırlar; bazıları sezgisel olarak döner.

Round Robin (RR)

Her katılımcının bir parçaya başlayıp bir bölüm eklemesi için bir sonraki kişiye verdiği bir grup projesi. Bütün grubu dolaştıktan sonra her parça, her üyenin katkısıyla sahibine geri döner. Güven ister: işiniz kelimenin tam anlamıyla başkasının ellerindedir.

S

SABLE

Stash Acquisition Beyond Life Expectancy, yani “ömrün yetmeyeceği kadar stok”. Malzeme koleksiyonunuzun kalan ömrünüzde gerçekçi olarak kullanabileceğinizi aşması. İlk olarak Stephanie Pearl-McPhee’nin 2006 tarihli örgü kitabında kullanıldı. Esprili bir onur nişanı gibi taşınır. Pek çok nakışçı, malzeme biriktirmenin ve gerçekten işlemenin aslında ayrı ama örtüşen iki hobi olduğunu açıkça kabul eder.

SAL

Stitch-A-Long, yani “birlikte işleme”. Katılımcıların aynı şemayı aynı anda işleyip belirli aralıklarla ilerlemelerini paylaştığı bir grup etkinliği. SAL’ler topluluk ve sorumluluk duygusu oluşturur. Gizemli çeşidi için MSAL’e de bakın.

Sampler (örnekleme işi)

Çeşitli motifler, alfabeler, bordürler ve dekoratif öğeler içeren işlenmiş bir parça. Tarihte örnekleme işleri öğretim araçlarıydı: başvurmak için iğnelerin ve desenlerin bir kaydı. Modern örnekleme işleri geleneksel reprodüksiyonlardan birden fazla tekniği birleştiren çağdaş tasarımlara kadar uzanır. → Kolaj kompozisyonu rehberi

Satin stitch (saten iğnesi)

Bir şekli doldurmak için yan yana yerleştirilen paralel düz iğneler; pürüzsüz, parlak bir yüzey oluşturur. Yapraklar, taç yaprakları ve yazılar için kanaviçeyle birlikte sık kullanılır. Püf noktası: kumaş görünmesin diye iğneleri birbirine çok yakın tutun ve gerginliği tutarlı tutun.

Scroll frame (rulo gergef)

Kumaşın üstte ve altta dönen çıtalara tutturulduğu, kumaşı çıkarıp yeniden yerleştirmeden farklı bölümler üzerinde çalışmak için projeyi sarmanıza izin veren bir çerçeve. Çok büyük projeler için idealdir. Bedeli: ağırdır, pahalıdır ve yalnızca yukarıdan aşağıya gerer; kenarlar gevşek kalır.

Seed stitch (tohum iğnesi)

Fonları ince, dokulu bir etkiyle doldurmak için kullanılan, minik, rastgele dağılmış düz iğneler (genellikle bir kumaş ipliği uzunluğunda). Narin, benekli bir görünüm yaratır. Örgüdeki aynı adlı terimle karıştırılmamalıdır.

Self-bury technique (kendi içine gizleme)

Tek kalan çarpıları sabitlemek için ip ucunu tek çarpının kendisinin altından birkaç kez dolayarak geçirdiğiniz bir yöntem. Yalnız çarpıların, altından ip geçirilebilecek yakın çarpıları olmaması sorununu çözer.

Selvage (kumaş kenarı)

Kumaşın sökülmesini önleyen, dokuma sırasında bitirilmiş kenarı. Zweigart kumaşlarını kendine özgü turuncu bir kenar ipliğiyle işaretler; sizinkinde varsa gerçek Zweigart olduğunu bilirsiniz. Kumaş kenarları genellikle işlemeye başlamadan önce kesilir.

Sewing method (dikiş yöntemi)

İğneyi tek bir geçişte bir delikten indirip bir sonrakinden çıkararak, kumaşı parmaklarınız arasında kepçeleyerek tek ve kesintisiz bir hareketle işlemek. Batırma yönteminden hızlıdır, ama elle yönlendirilebilecek kadar yumuşak bir kumaş gerektirir. Sert bir çerçeve olmadan evenweave ve ketende en iyi sonucu verir.

SEX

Stash Enhancement eXperience (bazen Enrichment eXpedition), yani “stok zenginleştirme deneyimi”. Yeni kanaviçe malzemesi satın alma eylemi. Evet, topluluk bu kısaltmayı çift anlamının tamamen farkında olarak kullanıyor ve bundan çok keyif alıyor.

SINS

Stuff I’ll Never Stitch, yani “asla işlemeyeceğim şeyler”. Koleksiyonunuzda bulunan ve muhtemelen hiçbir zaman başlamayacağınızı kabullendiğiniz şemalar. NESTY’nin daha dürüst bir evrimi. Hepimizde var.

Skein (çile)

Nakış ipinin standart birimi: genellikle 8 m (8,7 yarda) uzunluğunda, gevşekçe bükülmüş 6 katlı bir muline ip demeti. Hobi mağazasında aldığınız şey budur. Büyük çile (hank) elde boyanmış ipler için kullanılan, çok daha büyük bir birimdir ve çoğu zaman çekme demetlere sarılır.

Smalls (küçük işler)

Küçük kanaviçe projeleri: yılbaşı süsleri, iğnelikler, anahtarlık süsleri, kitap ayraçları, biscornu. Hediye olarak, BAP’ler arasında hızlı bitirmeler için ve büyük bir zaman taahhüdü olmadan yeni teknikleri denemek için popülerdir.

Smyrna cross (İzmir çarpısı)

Bakın: Leviathan stitch.

Soluble canvas (suda çözünen kanava)

İşlemeden sonra sıcak suda tamamen eriyen, suda çözünür bir işleme kılavuzu. Giysilere ya da evenweave olmayan diğer yüzeylere işlemek için söküntü kanavasının alternatifidir. Söküntü kanavasından daha temiz çözülür (iplik çekmek gerekmez), ama daha pahalıdır.

Stab method (batırma yöntemi)

İki ayrı hareketle işlemek: iğneyi kumaştan dümdüz aşağı batırın, sonra çevirip dümdüz yukarı itin. Dikiş yönteminden yavaştır, ama sert bir çerçevede ya da sıkı gerilmiş bir Q-Snap’te çalışırken gereklidir. Kanaviçe yapanların çoğu için varsayılan yöntemdir.

Stamped cross stitch (baskılı kanaviçe)

Tasarımın kumaşa önceden basıldığı kanaviçe; işaretlerin üzerine işler, sonra yıkayarak çıkarırsınız. Sayılabilir kanaviçeden kolaydır (takip edilecek şema yok, sayma yok), ama daha az hassas ve daha az çok yönlüdür. Göründüğünün aksine çoğu eğitmen önce sayılabilir kanaviçeyi öğrenmeyi önerir.

Start-itis (başlama hastalığı)

Bitmemiş çok sayıda projeniz olmasına rağmen yeni projelere başlamak için karşı konulmaz istek. Evrensel bir deneyim. El işi topluluğu bunu çözülmesi gereken bir sorun değil, sevimli bir kişilik özelliği olarak görür.

Stitch count (çarpı sayısı)

Bir şemadaki karelerin (çarpıların) toplam sayısı; genişlik × yükseklik olarak ifade edilir (örneğin 200G × 150Y). Kumaş sıklığıyla birlikte bitmiş ölçüyü belirler. Toplam çarpı sayısı (tam kaplamada genişlik × yükseklik) projenin süresini belirler. → Kanaviçe ne kadar sürer? (İngilizce) → Kumaş ölçüsünü hesaplayın

Stitch direction (çarpı yönü)

Çarpınızın üst bacağının yönü. Evrensel kural: bütün iş boyunca bütün üst bacaklar aynı yöne eğik olmalıdır. Tutarsız yön dağınık görünür, çünkü ışık her açıdan farklı yansır. Gelenek sol alttan sağ üste doğrudur, ama tersi de aynı derecede iyi çalışır; önemli olan tutarlılıktır.

StitchFiddle

stitchfiddle.com adresinde ücretsiz katmanı ve ücretli seçenekleri olan, web tabanlı bir kanaviçe tasarım aracı. PCStitch’ten daha basit, erişmesi daha kolay (tarayıcı tabanlı), ama gelişmiş özelliklerde ve dışa aktarma kalitesinde sınırlı. Temel ızgara düzenlemesine ihtiyaç duyan, ara sıra tasarım yapanlara hizmet eder. → StitchFiddle incelemesi

Stranded cotton (muline ip)

Standart nakış ipi: gevşekçe birbirine bükülmüş altı ayrı kat; her kat da kendi içinde 2 bükümlü bir iptir. Yaygın adı “muline”dir (İngilizcede “floss”). İki kat kullanacak olsanız bile katları yeniden birleştirmeden önce her zaman tek tek ayırırsınız; bu “ayıklama” çok daha pürüzsüz çarpılar verir. → Bütün ip türlerini karşılaştırın (İngilizce) · → DMC mi Anchor mı

Sullivans

Çin’de üretilen, Avustralya sahipli bir ekonomik ip markası; serisi DMC paletini renk renk karşılar. Çile başına $0,40–0,55. Kullanışlı özelliği: her çile etiketinde eşdeğer DMC numarası basılıdır, bu da renk değiştirmeyi zahmetsiz kılar.

Sweary stitching (küfürlü kanaviçe)

Küfür, saygısız mizah ya da yıkıcı mesajlar içeren, çoğu zaman komik bir tezat için geleneksel örnekleme işi bordürleriyle çerçevelenen kanaviçe şemaları. Gelişen modern bir alt tür. Julie Jackson’ın Subversive Cross Stitch’i bu akımı popülerleştirdi.

T

Tapestry needle (etamin iğnesi)

Küt uçlu, büyük delikli bir iğne; kanaviçenin standart iğnesi. Küt uç kumaş ipliklerini yarmadan aralarından kayar. Numaralandırma sezgiye aykırıdır: numara büyüdükçe iğne küçülür. 14 ct için 24 numara, 16 ct için 26 numara, 18 ct için 28 numara (iğne boyutu rehberinde tam tablo var). Ucu eğrildikçe ve deliği pürüzlendikçe her 20–30 saatlik işlemede bir değiştirin.

Tapestry wool (goblen yünü)

Standart kanaviçe yerine goblen ve kanava işlerinde kullanılan, kalın, katlarına ayrılmayan bir yün ip. Ara sıra cesur, dokulu projeler için çok düşük sıklıklı kumaşlarda (6–8 ct) kullanılır.

Tent stitch (yarım iğne)

Goblende (İngilizce) kullanılan, bir kumaş kesişimini kaplayan tek bir çapraz iğne. Teknik olarak yarım çarpıyla aynıdır, ama “yarım iğne” (tent stitch) kontinental ve sepet örgüsü yöntemlerini de kapsayan daha geniş bir terimdir; yarım iğne rehberi üçünü karşılaştırıyor. Bu terimle kanaviçe ve goblen tekniklerinin örtüştüğü yerlerde karşılaşırsınız. Yarım iğne tasarımlarını doğrudan goblen şeması oluşturucuda şemalayabilirsiniz.

Thread chicken (ip kumarı)

Kalan ipinizle kumar oynamak: yeni bir ip boyu ya da yeni bir çile açmak zorunda kalmadan bir renk alanını bitirmeye çalışmak. İp kısaldıkça her çarpıda gerilim artar. Her kanaviçecinin bildiği evrensel bir deneyim.

Thread conditioner (ip yumuşatıcı)

Dolaşmayı, söküklenmeyi ve statik elektriği azaltmak için ipe uygulanan bir ürün. Thread Heaven’ın 2017’de üretimden kalkması toplulukta yasa neden oldu. En yakın halefi Thread Magic’tir. Geleneksel bal mumu iş görür ama ipleri koyulaştırıp parlaklığını azaltabilir; altın sırma işleri için saklamak daha iyidir. Topluluğun pratik çözümü: silikon kulak tıkaçları (Mack’s gibi) maliyetin küçük bir kısmıyla neredeyse aynı yumuşatmayı sağlar.

Thread organizer / sorter (ip düzenleyici)

Bir proje için gereken her rengin ip boylarını önceden geçirdiğiniz, numaralı çentikleri olan ahşap ya da plastik bir kart. Park yöntemi için şarttır: yeniden iğneye ip geçirmeden anında renk değiştirebilirsiniz. Çok sayıda renk değişimi olan her proje için de kullanışlıdır.

Thread-Bare

thread-bare.com adresinde, nakışçıların hangi DMC, Anchor ya da diğer renklere zaten sahip olduklarını takip etmelerine yardımcı olan, ücretsiz, çevrimiçi bir ip stoku yönetim aracı. Alışverişleri planlamak ve aynı şeyi iki kez almaktan kaçınmak için kullanışlıdır. → Thread-Bare incelemesi

Three-quarter stitch (üç çeyrek çarpı)

Üç çeyrek çarpı bir ızgara karesinin üç çeyreğini doldurur: bir yarım çarpı (tam çapraz) artı bir çeyrek çarpı (köşeden merkeze). Kavisli çizgileri ve yumuşak geçişleri mümkün kılar. Etaminde çeyrek çarpı kısmı orta bloğu delmeyi gerektirir; ileri düzey nakışçıların karmaşık tasarımlar için evenweave seçmesinin en büyük tek nedeni budur. → Kanaviçe iğne türleri (İngilizce)

Tinking (tek tek sökme)

İğneleri teker teker, dikkatle sökmek (birçoğunu birden söken “frogging”in aksine). Kelime, örgü topluluğundan ödünç alınmış, tersten yazılmış “knit”tir. Toplu sökmeden daha hassastır; yalnızca birkaç iğnenin düzeltilmesi gerektiğinde kullanılır.

Travel (ip geçişi)

Aynı renkteki uzak çarpılar arasında ipi kumaşın arkasından taşımak. Genel kural: açık renkli kumaşta 2–4 çarpıdan fazla geçiş yapmayın (taşınan ip önden gölge gibi görünebilir), koyu kumaşta 4–5 çarpıdan fazla. Uzun geçişler başka iplere takılma riski de taşır.

Treasure Braid

Rainbow Gallery’nin standart ve Petite boyutlarda bulunan metalik ipi. %65 viskon / %35 metalize polyesterden yapılır (Japonya ve ABD). Kaliteli bir Kreinik alternatifi; özellikle Petite boyutu 18–22 ct üzerinde çok ince işler için.

Trolley needle (yedek iplenmiş iğne)

Yakında geri döneceğiniz bir rengi tutan, iplenmiş hâlde kumaşa park edilmiş yedek bir iğne. Tam park yönteminin öncülü olan kavram: bir rengi bitirip yeniden başlamak yerine hazır bırakırsınız. Terim Birleşik Krallık’taki nakış çevrelerinde daha yaygındır.

TUSAL

Totally Useless Stitch-A-Long, yani “tamamen gereksiz birlikte işleme”. Her yeni ayda ORT kavanozunuzu fotoğraflayıp sosyal medyada paylaşma topluluk geleneği. Adına rağmen sevilen, süregelen bir etkinlik; işleme kaydınızın ay ay biriktiğini görmenin bir yolu.

U

UFO

Unfinished Object, yani “bitmemiş iş”. Üzerinde çalışmayı bıraktığınız ve şu an devam etme planınız olmayan bir proje. Aktif olarak ilerleyen bir WIP’ten farklıdır. Herkesin UFO’ları vardır. Soru, sonunda yeniden WIP statüsüne mi dönecekleri yoksa SINS’e mi düşecekleridir.

V

Variegated thread (renk geçişli ip)

Boyu boyunca renk değiştiren ip. DMC Color Variations birkaç santimetrede bir yumuşakça değişir; DMC Coloris çarpıcı biçimde değişir. Weeks Dye Works ve Classic Colorworks da renk geçişli seçenekler üretir. Renk yerleşimi rastgele ve doğal kalsın diye en iyi İngiliz yöntemiyle (her X’i tek tek tamamlayarak) işlenir.

Vinyl weave (vinil dokuma)

Sert plastik kanavanın aksine yumuşak, esnek dokulu, plastik bazlı bir işleme yüzeyi. Çeşitli sıklıklarda ve renklerde bulunur. Çantalar, bardak altlıkları ve bükülmesi ya da esnemesi gereken eşyalar için kullanışlıdır.

W

Warp (çözgü)

Tezgâhta kumaşın boyuna yapısını oluşturan dikey iplikler. Kanaviçede çözgü kumaş kenarına paraleldir. Kumaş düzensizliklerini incelemiyor ya da iplik çekme işi yapmıyorsanız muhtemelen bunu düşünmeniz gerekmez.

Waste canvas (söküntü kanavası)

Evenweave olmayan yüzeylere (giysi, kot, havlu) geçici bir işleme kılavuzu olarak teyellenen, gevşek dokulu bir ızgara. İşlemeden sonra kanava ipliklerini nemlendirin ve cımbızla tek tek çekip çıkarın. Sivri bir krivel iğnesi kullanın (küt etamin iğnesi değil). DMC’nin sıcak suda çözünen bir sürümü de var. → Söküntü kanavası ve diğer özel kumaşlar (İngilizce)

Waste knot (geçici düğüm)

Bir ip sabitleme yöntemi: geçici bir düğüm atın, iğneyi ilk çarpınızın yaklaşık 4 cm (1,5 inç) ilerisinden önden batırın, sonra çalışan ip arka yüzdeki ucu yakalayacak şekilde düğüme doğru işleyin. Sabitlendikten sonra düğümü kesin. İlmekle başlangıcın aksine (o, çift sayı ister) her kat sayısıyla çalışır.

Weeks Dye Works

Weeks Dye Works’ün (1994’te kuruldu) üstten boyanmış Mısır pamuğu muline ipte 358 renk sunan, ABD merkezli elde boyanmış ip markası. Her çile benzersizdir; örnekleme işleri ve primitif tasarımlarda çok değer verilen, solmuş, eskitilmiş bir görünüm yaratan ince renk geçişleri vardır. 4,6 m’lik (5 yardalık) çilelerde, yüksek bir fiyata (~$2,60) satılır.

Weft (atkı)

Tezgâhta çözgünün arasından geçirilerek dokunan yatay iplikler. Kanaviçede atkı kumaş kenarına diktir. Çözgüyle birlikte atkı da kumaşın sıklığını, ağırlığını ve davranışını belirler.

WinStitch / MacStitch

Ursa Software’in hem Windows hem Mac sürümü olan kanaviçe şema tasarım yazılımı. PCStitch’ten daha moderndir ve rakiplerde olmayan bazı özellikleri vardır (3B önizleme, DMC+ renk eşleştirme), ama özünde hâlâ bir masaüstü uygulamasıdır. Çoğu kanaviçe yazılımı yalnızca Windows için olduğundan MacStitch sürümü dikkat çekicidir. → WinStitch incelemesi

WIP

Work In Progress, yani “devam eden iş”. Aktif olarak işlediğiniz ya da en azından yakında dönmeyi düşündüğünüz bir proje. WIP ile UFO arasındaki fark çoğunlukla psikolojiktir: WIP “buna geri döneceğim” der, UFO ise “muhtemelen dönmeyeceğim”.

WIP Wednesday (WIP çarşambası)

Nakışçıların her çarşamba devam eden işlerinin fotoğraflarını Instagram’da, Facebook gruplarında ve Reddit’te bu etiketle paylaştığı sosyal medya geleneği. Haftalık bir sorumluluk ve topluluk oluşturma ritüeli.

WOXS

. Birleşik Krallık’ın önde gelen kanaviçe dergisi; yılda 13 sayı yayımlar; şemalar, eğitimler ve ürün incelemeleri içerir. Çevrimiçi tartışmalarda çoğu zaman “WOXS” diye kısaltılır.

Başvuru tabloları

Kumaş sıklığı başvuru tablosu

2 iplik üzerinden denklik tablosu

Etaminden evenweave’e ya da ketene geçen nakışçılar için en kullanışlı tek başvuru tablosu. Evenweave/keten üzerinde 2 iplik üzerinden işlediğinizde eşdeğer etamin sıklığıyla aynı bitmiş ölçüyü elde edersiniz.

Kumaş sıklığına göre iğne ve kat sayısı

İp markaları karşılaştırması

Bitmiş ölçü için hızlı başvuru

Nasıl hesaplanır: Şemanın çarpı sayısı ÷ kumaş sıklığı = inç cinsinden bitmiş ölçü (santimetre için 2,54 ile çarpın). Sonra çerçeve payı olarak toplam 15–20 cm (her kenara 7,5–10 cm, yani 3–4 inç) ekleyin.

100 × 100 çarpı:

200 × 200 çarpı:

→ Kesin kumaş ölçünüzü hesaplayın

Son güncelleme: Mart 2026. Bu sözlük düzenli olarak güncelleniyor ve genişletiliyor; yer imlerinize ekleyin ve istediğiniz zaman geri gelin.

Eksik bir şey mi gördünüz? Sürekli yeni terimler ekliyoruz. Bir sonraki eklememiz gerekeni bize yazın →