Kanaviçe şeması goblende kullanılır mı? Evet, kuralı şu

Kısa cevap: evet. Şema yalnızca tam çarpılardan oluşuyorsa bir kanaviçe şeması, basıldığı hâliyle goblende de işe yarar. Şemadaki her kareyi kanavanızdaki bir kesişim olarak düşünün, X yerine yarım iğneyle işleyin; tasarım aynı çıkar.

Goblen yapanlar on yıllardır sessiz sedasız buna güveniyor. r/Needlepoint’te kendi tasarımınızın şemasını nasıl çıkaracağınızı sorun, alacağınız yerleşik cevap “kanaviçe programı kullanın ve yarım iğneyle işleyin” olur; ama bu programlardan hangisinin goblen tarafını gerçekten hallettiği ayrı bir sorudur. İki zanaat aynı ızgarayı paylaşır; değişen yalnızca iğne ve zemindir. İnsanları zorlayan kavramın kendisi değildir: şemaların aktarılamadığı üç yer ve şemanız “Etamin 14 ct”, kanavanız “13 delik/inç” dediğinde yapılacak ölçü hesabıdır.

Tam çarpı kuralı

Bir kanaviçe şeması renkli karelerden oluşan bir ızgaradır. Bir goblen kanavası ise iplik kesişimlerinden oluşan bir ızgaradır. Şemadaki her kare tam bir çarpı olduğu sürece eşleşme kusursuzdur: bir kare, bir yarım iğne.

Kural, bir şema ayrıntıyı taşımak için kesirli çarpılara (çeyrek, yarım, üç çeyrek) ya da geri iğne konturlarına yaslandığı anda bozulur. Çeyrek çarpı bir karenin bir köşesini kaplar; yarım iğnenin ona verecek bir köşesi yoktur. İnce ayrıntıyı bazen daha ince kanavada petit point ile taklit edebilirsiniz, ama %20’si kesirli çarpı olan bir şema sizinle baştan sona inatlaşır.

Bu yüzden bir şemayı almadan ya da dönüştürmeden önce renk listesine ve en kalabalık alanlara yakından bakın:

Pek çok örnekleme (sampler), geometrik tasarım, çiçek deseni ve fotoğraftan dönüştürülen şemaların çoğu yapıları gereği tam çarpılıdır. Kaçınılması gerekenler, kesirli gölgelendirmeli ve yoğun biçimde “resimsi” tasarımlardır.

Bir şema karesi = bir kanava kesişimi

Asıl zihinsel değişim budur ve yaklaşık beş dakika sürer. Kanaviçede kumaşın deliklerine işler, bir karenin üzerinde X oluşturursunuz. Goblende ise kanava ipliklerinin çaprazlandığı kesişimlerin üzerine işler, her birine tek bir çapraz iğne, yani yarım iğne atarsınız.

Pratik sonuçları:

• Delikleri değil kesişimleri sayın. 100 kare genişliğindeki bir şema 100 kesişimi kaplar; bu da 101 kanava ipliği demektir. Etamindeki gibi delik sayarsanız bir kayarsınız: iki saat sonra ortaya çıkan klasik bir fazla/eksik hatası.
• Bütün iğneler aynı yöne eğilir. Her yarım iğne ileri eğik çizgi (/) gibi yatar. Üstten geçecek bir bacak yoktur, “X’leriniz hangi yöne bakıyor” sorusu yoktur. Sembolle dolu şemalar kanavada aslında kolaylaşır.
• Amaç tam örtücülüktür. Kanaviçe tasarım gereği kumaşı görünür bırakır; goblen kanavayı tamamen örter. Bu bir şema sorusu değil, ip kalınlığı sorusudur; aşağıda anlatılıyor.

Ölçülendirme: etamin sıklığı ve kanava sıklığı

Etamin sıklığı ile kanava sıklığı aynı fikirdir: inç başına çarpı. Dolayısıyla ölçü hesabı doğrudan aktarılır: çarpı sayısını sıklığa bölün.

Dikkat edilecek iki şey var. Birincisi, “Etamin 14 ct için tasarlanmış” bir şema 13 delik/inç kanavada özgün boyutuna çok yakın çıkar; iki sıklık yakın komşudur ve bu işinize gelir, çünkü 13 delik/inç, yakınınızdaki mağazanın gerçekten stokladığı emektar kanavadır. İkincisi, 18 delik/inç kanavaya geçmek tasarımı yaklaşık dörtte bir küçültür; 10 delik/inç kanavaya geçmek %40 büyütür. Kanava sıklığı sizin boyut ayarınızdır. Kanava sıklığı rehberi (İngilizce) artılarını ve eksilerini anlatıyor, kumaş hesaplayıcı da hesabı kenar paylarıyla birlikte yapıyor.

“Keşke bilseydim” dosyasından bir uyarı: kanavayı cömert kenar paylarıyla alın; tasarım alanının dışında her kenarda en az 5–7,5 cm (2–3 inç). Kalıba germe ve bitirme ikisi de buna ihtiyaç duyar ve bu zanaatın ucuz kısmı boş kanavadır.

Neler aktarılamaz (ve ne yapmalı)

Kesirli çarpılar

Dürüst cevap: atın. Her kesirli çarpıyı, renklerinden hangisi baskınsa o renkte tam çarpıya yuvarlayın. Kenarlara dağılmış kesirli çarpıları olan bir şemada bu, otuz santimetreden fark edilmez. Kesirli gölgelendirme üzerine kurulmuş bir şemada ise sonuç hacmini kaybeder: başka bir şema seçin ya da daha küçük iğne boyutunun ayrıntının bir kısmını geri getirdiği daha ince bir kanavaya geçin.

Geri iğne konturları

Geri iğne (İngilizce) ızgara karelerinin arasından geçer: bitmiş çarpıların üzerindeki ince çizgiler. Yarım iğnenin ızgaraya oturan bir karşılığı yoktur. Seçenekleriniz, ne sıklıkla doğru tercih olduklarına göre sıralı:

1. Geri iğneyi atlayın. Çoğu tasarım konturlar olmadan beklediğinizden iyi ayakta kalır, özellikle iğnelerin küçük olduğu 18 delik/inç kanavada.
2. Konturu koyu renkte tam çarpılardan bir çizgi olarak yeniden çizin. Cesur, çizgi film tarzı tasarımlarda işe yarar; narin olanlar için fazla ağırdır.
3. Bitmiş işin üzerine serbest nakış ekleyin. Meşru ve geleneksel bir yoldur; ama artık goblenin üzerine serbest el nakışı yapıyorsunuz ve bu başlı başına bir beceridir.

Bir şemanın karakteri geri iğnesinde yaşıyorsa (tırnaklı yazılar, ince bıyıklar, narin kenarlıklar) dönüştürmeye pek uygun değildir. Karar vermeden önce renk listesine bakın: şemayı en baştan dikkatle okumak (İngilizce) iki dakikanızı alır.

Fransız düğümleri ve boncuklar

Bunlar kanavada aslında sorunsuz işler; goblen yapanlar ikisini de kullanır. Yalnızca kanava sıklığınıza göre boyutlandırın: 18 delik/inç kanavada böğürtlen gibi görünen bir düğüm, 10 delik/inç kanavada kaya parçası gibi görünür.

Muline ipi goblen ipiyle değiştirmek

Şemadaki DMC renk numaraları hâlâ işe yarar: renk olarak. İpin kendisi genellikle yaramaz, çünkü etamine göre ayarlanmış altı katlı pamuklu ip yaygın kanava sıklıklarında kanavayı örtmez. İşe yarayan değişimler:

Şemanın renklerini bir yün ya da ipek serisine mağazada gözle ya da programda eşleştirin. Stitchmate’in ip kütüphanesinde DMC (İngilizce) ve Appleton yünü var; böylece bir şemanın muline paleti tek adımda yün renklerine eşlenebilir. Goblen ipi rehberi (İngilizce) kanava sıklığına göre örtücülüğü daha ayrıntılı anlatıyor.

Projeleri kurtaran test: başlamadan önce seçtiğiniz iple 2,5 cm’lik (1 inç) bir kare işleyin. Kanava görünüyorsa bir kat ekleyin ya da daha kalın bir ipe geçin; ip topaklanıyorsa tersini yapın.

Adım adım şema dönüştürme

1. Şemayı inceleyin. Yalnızca tam çarpılar mı, ya da ona yakın mı? Geri iğne az mı? Bir ilk sayılabilir kanava projesi (İngilizce) için ~20 rengin altı rahattır.
2. Kanava sıklığınızı seçin. Etamine göre tasarlanmış boyuta yakın kalmak ve yün kullanmak için 13 delik/inç; küçültmek ve pamuk ya da ipekle devam etmek için 18 delik/inç. Kanavayı almadan önce bölmeyi yapın.
3. İpleri seçin. Şemanın renklerini kanavanızı örten iplere eşleyin. Bir deneme karesi işleyin.
4. Kanavanızı işaretleyin. Kanavanın ve şemanın ortasını bulun (çoğu şema ortayı oklarla gösterir). Tasarım büyükse teyelle bir orta çizgi geçin; kanavada sayma hatalarını sökmek can sıkıcıdır.
5. Yarım iğneyle işleyin. Alanlar ve fonlar için sepet örgüsü (basketweave), tek çizgiler ve ayrıntılar için kontinental yöntem. Şemadaki her X tek bir çapraz iğneye dönüşür.
6. Bitince kalıba gerin. Yarım iğne kanavayı çapraz yönde çeker; kalıba germe onu yeniden kare hâline getirir.

1–3. adımları bir programa bırakmayı tercih ederseniz Stitchmate şemaları (PDF şemalar dahil) içe aktarır, yarım iğne gösterimiyle goblen moduna dönüştürür, kanava sıklıkları arasında yeniden ölçülendirmenize ve paleti yeniden eşlemenize izin verir; sonra gözlerinizin tercih ettiği baskı boyutunda yeni bir şema dışa aktarırsınız.

Telif hakkı üzerine bir not

Yukarıdaki her şey satın aldığınız şemalar ya da sahibi olduğunuz tasarımlar için geçerlidir. Satın aldığınız bir kanaviçe şemasını kendi kişisel işiniz için dönüştürmek olağan bir kullanımdır: tasarımcılar şemaları tam da işleyesiniz diye satar ve birini çarpı yerine yarım iğneyle işlemek kimseye zarar vermez. Doğru olmayan şey, birinin boyalı kanava tasarımını şemaya kopyalamak ya da dönüştürülmüş bir şemayı başkalarına dağıtmaktır. Goblen topluluğu tasarım sahipliğini ciddiye alır, biz de öyle: size ait olanı dönüştürün, satın aldığınızı işleyin.

İlgili rehberler ve araçlar

Yarım iğne nedir?

Dönüştürülen her şemanın işlendiği çapraz iğne ve onu işlemenin üç yolu.

Rehberi okuyun

Kanava sıklığı rehberi (İngilizce)

10, 13 ve 18 delik/inç kanavanın bitmiş ölçüyü, ip seçimini ve proje süresini nasıl değiştirdiği.

Rehberi okuyun

Goblen ipi rehberi (İngilizce)

Yaygın her kanava sıklığı için yün, ipek ve pamuk örtücülüğü; markalar ve kat sayılarıyla.

Rehberi okuyun

Goblen mi kanaviçe mi? (İngilizce)

İki zanaat yan yana: malzemeler, teknikler, maliyet ve zorluk.

Rehberi okuyun

Kanaviçe şeması nasıl okunur? (İngilizce)

Semboller, renk listeleri ve orta işaretleri: iki zanaatın paylaştığı şema okuma becerileri.

Rehberi okuyun

Fotoğraftan goblen şeması

Kanaviçe şemasını tamamen atlayın: herhangi bir fotoğrafı doğrudan yarım iğne şemasına dönüştürün.

Rehberi okuyun

Goblen çorap modelleri

Şemasını kendiniz çıkaracağınız klasik bir proje: çoraplar için boyutlar, süreler ve tasarım kuralları.

Rehberi okuyun

Goblen kanava türleri (İngilizce)

İlk kez boş kanava almak: mono mu interlock mu ve iğne numarası tablosu.

Rehberi okuyun